الان یکی از مهم ترین اهداف همه کشورها سعی واسه بهبود شرایط اقتصادی و رونق کسب وکار و تجارت به ویژه در بخش خصوصیه و یکی از عوامل مهم تشکیل دهنده ی یک کسب وکار یا بنگاه و شاید مهم ترین هدف اونا، انجام معاملات و دادوستدهای مختلف با مشتریانه به نحوی که هرچقدر تعداد و حجم این معاملات گسترده تر باشه، کسب وکار بهتر و موفق تر آزمایش می شه.

در انجام یک معامله، مهم ترین بخش نحوه ی پرداختا و تبادلاته و هرچقدر جامعه ای پیشرفته تر باشه، سعی می کنه تا بهترین، مطمئن ترین و سریع ترین روشای پرداخت در معاملات به ویژه معاملات با حجم بالاتر یا بین المللی رو واسه دو طرف معامله جفت و جور کنه. روش پرداخت به ویژه در تجارت بین الملل با توجه به فرق بین کشورها و قوانین شون در میدونای حقوقی و اقتصادی، متفاوت بودن و دور بودن محل خریداران و فروشندگان و وجود میزانی از خاطر جمع نبودن بین دو طرف از اهمیت بیشتری برخورداره. واسه همین اینجا می خواهیم ببینیم ال سی چیه و چه کاربردی در تجارت ها داره.

ال سی / LC چیه و پیرو چه مقرراتیه؟

یکی از راههای معروف و شناخته شده واسه پرداختا، به ویژه در میدون ی تجارت بین الملل، استفاده از نهادی با عنوان ال سی ( LC ) یا اعتبار اسنادیه. منظور از واژ ه ی LC که مخفف عبارت Letter of credit یا به راه دقیقتر Documentary Letter of Creditه و با عناوین اعتبار اسنادی یا اعتبار نامه در زبون فارسی معرفی می شه، یک روش پرداختیه که در اون تعهد قطعی به پرداخت از طرف بانک گشاینده ی اعتبار هست و به خریدار و فروشنده داده می شه که به موجب اون بانک تعهد می کنه که میزان پرداختی خریدار، در زمان تعیین شده و با همون مبلغ مورد توافق و درست، به فروشنده داده میشه. واقعا در تعریف آسون ترِ دیگری که نویسندگان طبق مقررات UCP از این نهاد ارائه می کنن، ال سی یک خدمت بانکیه که در اون بانک گشاینده ی اعتبار طبق خواسته و دستور مشتری (که خواسته کننده اعتبار اسنادی یا خریدار معامله تلقی می شه) یا از طرف خود به عنوان ذی نفع موظف می شه به خاطر خرید یا سفارش کالا یا دریافت خدمات در مقابل اسناد مقرر و برابر با شرایط درج شده در اعتبار اسنادی، پرداختی رو به فروشنده (ذی نفع) بکنه یا به بانک دیگری اجازه پرداخت یا معامله بده.

با وجود اون که بیشترین استفاده از این روش پرداخت در بخش ی تجارت بین المللیه اما در معاملات و تجارت داخلی هم میشه از این روش با توجه به فایدهایی که داره، واسه پرداخت استفاده نمود. استفاده از این روش پرداختی در هر دو بخش ی تجارت داخلی و بین المللی پیرو یه سری مقررات خاص هستش.

در میدون ی بازرگانی بین المللی باتوجه به عادی بودن استفاده از ال سی، اتاق بازرگانی بین المللی ( International Chamber of Commerce/ ICC ) جهت ایجاد سهولت و اطمینان بیشتر در استفاده از این روش، مجموعه مقررات یکسانی در این مورد تهیه و تنظیم کرده که با عنوان Uniform Customs & Practice for Documentary Credits به معنای عرف و روشای یکنواخت اعتبار تجاری ارائه شده و به اختصار UCP نامیده می شه. جدیدترین نسخه این مقررات با عنوان UCP 600 تهیه شده و در دسترس همه قرار گرفته. در نظام حقوقی ما هم این مجموعه مقررات و مباحث تفصیلی مربوط به اعتبارات اسنادی و اقسام و مراحل اون به وسیله بعضی از نویسندگان تهیه شده؛ به ویژه کتابای اعتبار اسنادی بازرگانی و اعتبارات اسنادی و مسائل بانکی، نوشته آقای مجتبی زمانی فراهانی، که بخشایی از این مقاله برگرفته از آثار ایشانه. پس اگه بخوایم در میدون ی بین الملل از این روش پرداخت استفاده کنیم مناسب تره که این مجموعه مقررات رو به عنوان یک الگو و قانون مورد مطالعه و بررسی بذاریم گرچه که دو طرف معامله می تونن بعضی از این مقررات رو باتوافق همدیگه تغییر دن.

در بُعد داخلی، استفاده از ال سی یا اعتبار اسنادی، پیرو مقرراتیه که شورای پول و اعتبار در تاریخ ۱۳۹۱/۹/۷ با عنوان «چیزای مهم ناظر بر مراحل اعتبار اسنادی داخلی – ریالی» تصویب کرده و به اختصار به «اعتبار اسنادی داخلی» نام گرفته. این مصوبه جدیدترین قوانین مربوط به اعتبارات اسنادی داخلی رو مطرح می کنه. این مصوبه ی جدید فرقای کلی ای با نسخه های قدیمی تر اون که در سالای ۸۰ و ۹۰ تصویب شده بود، داره. متن کامل این تصویب نامه و همین طور فرقای کامل اون با نسخه های قدیمی، در سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران واسه علاقه مندان میشه دید و به طور منظم به روز رسانی می شه. مهم ترین تغییر ایجاد شده در این تصویب نامه با توجه به بعضی سوءِ استفادهای پولی، استفاده از سامانه ی پیام رسانی الکترونیکی پولی (سپام) است. این سامانه در بانک مرکزی راه اندازی شده و واسه جلوگیری از سوءِاستفادهای پولی، امکان تبادل پیامای پولی بین بانکی به طور متمرکز مثل پیامای مربوط به اعتبار اسنادی داخلی رو به شکل استاندارد فراهم کرده.

مطلب مرتبط :   تجارب برتر پرورشی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

مثل تحولات دیگر این مقرره، زور بانک گشاینده ی اعتبار به اعتبارسنجی دقیق خواسته کننده و استعلام از مراجع مختلف مبنی بر نبود وجود چک برگشتی یا بدهی مالیاتی یا بدهیای دیگره. بانک گشاینده ی اعتبار مجبور شده که اقدام به اخذ شماره منحصر به فرد از سامانه ی پیام رسانی الکترونیک پولی (سپام) کنه و ابلاغ این اعتبار اسنادی هم فقط باید از راه همین سامانه انجام شه. در این نسخه جدید، بر بازرسی دقیق کالا به خاطر حصول اطمینان از یکی بودن یا نبود یکی بودن کالای بازرسی شده هم تأکید شده.

مراحل گشایش اعتبار یا ال سی کدامند؟

واسه گشایش اعتبار اسنادی مراحل مختلفی لازمه طی شه که بررسی مفصل و جزئی همه اونا از حوصله ی این نوشتار خارجه اما به طور خلاصه میشه از چار مرحله اصلی در این روش پرداختی سخن گفت:

  1. مرحله اول، مرحله گشایش اعتبار در بانک گشایندهه. واسه این لازمه که اول دو طرف بر سر یک معامله توافق کرده باشن و مجموعه اسنادی رو مثل پیش عامل تهیه کرده باشن که نشون دهنده ی قصد انجام معامله به وسیله آنهاست. پس از حصول توافقات راحت، خریدار (یا وارد کننده ی کالا / خواسته کننده گشایش اعتبار) از بانکی (در کشور خود) خواسته گشایش اعتبار و ابلاغ اون به فروشنده رو نشون میده.
  2. مرحله دوم مرحله ابلاغ این اعتبار اسنادی به فروشنده. در این مرحله فروشنده متن ال سی رو برابر با شرایط اعتبار از بانک ابلاغ کننده دریافت می کنه و پس از دریافت اون اقدامات لازم رو جهت تولید و بسته بندی کالا و تنظیم اسناد پایانی فروش انجام می ده.
  3. در مرحله بعدی پس از ارسال کالا و اخذ اسناد مربوطه، فروشنده با بانک گشاینده اعتبار تسویه می کنه و وجه، واسه اون برابر توافق دو طرف واریز می شه.
  4. در آخر در مرحله آخر خریدار یا وارد کننده ی کالا، جنسای دریافتی خود رو از گمرکات (بنادر؛ در حمل دریایی و فرودگا هها؛ در حمل هوایی) ترخیص می کنه.

این بیان آسون و خلاصه ای بود از مراحل گشایش اعتبار تا تحویل پایانی کالا و خدمات اما نکته ای که باید در نظر داشت اینه که دو طرف می تونن درمواردی، هر شرط دیگری رو که با توجه به شرایط و احوال و شرایط خود و طرف معامله لازم میدونن به هر کدوم از این مراحل اضافه کنن یا بعضی وقتا بعضی از مقررات رو واسه سهولت کار با توافق همدیگه حذف کنن. واسه آگاهی کامل از اصطلاحات مربوط به کالا، صادرات و واردات، ترخیص کالا، حمل و نقل، بیمه و … در بخش ی تجارت بین الملل لازمه به اینکوترمز (Incoterms) مخفف (International commercial terms / اصطلاحات بازرگانی بین المللی) مراجعه کنین.

انواع ال سی یا همون اعتبارات اسنادی

واسه اعتبارات اسنادی با توجه به ویژگیا یا امتیازات یا بعضی وقتا محدود کردنایی که ممکنه واسه اونا در نظر گرفته شه، اقسامی مطرح می شه. بعضی از شناخته شده ترین اونا از دیدگاه نویسندگان این بخش عباتند از:

  1. اعتبارات اسنادی تأیید شده و تأیید نشده: منظور از اعتبارات اسنادی تأیید شده اعتباراتیه که خریدار باید اعتبار صادر شده از طرف بانک خود رو به تأیید هر بانکی که مورد توجه فروشنده باشه، برسونه اما در اعتبارتأیید نشده اینجور شرطی لازم نیس.
  2. تقسیم دیگری که مطرح می شه اعتبار اسنادی قابل انتقال و غیرقابل انتقاله: در اعتبار اسنادی قابل انتقال، فروشنده یا ذی نفع می تونه تموم یا بخشی از این اعتبار رو به دیگری واگذار کنه اما در اعتبار اسنادی غیرقابل انتقال اینجور اختیاری واسه فروشنده یا شخص ذی نفع وجود نداره.
  3. اعتبار اسنادی مدت دار یا نسیه و اعتبار دیداری: در اعتبار مدت دار این امتیاز پیش بینی شده که وجه اعتبار بی معطلی پس از ارائه اسناد از طرف فروشنده به بانک پرداخت نمی شه بلکه پرداخت بعد از مدت معینی که توافق شده، صورت میگیره. واقعا در این نوع اعتبار اسنادی یک امتیاز به خریدار اعطا شده تا پس از دریافت کالا و گذروندن یک مهلت یا فروش اون کالا، وجه اونو بپرازد. اما بر عکس در اعتبار اسنادی دیداری بانک بی معطلی پس از رؤیت اسناد تحویل کالا به خریدار و وجود شرایط مورد توافق در اعتبار اسنادی، وجه رو به فروشنده کالا پرداخت می کنه.
  4. اعتبار اسنادی قابل برگشت و غیرقابل برگشت: ویژگی این اعتبارات اینه که در اعتبارات اسنادی قابل برگشت، خریدار یا بانک می تونه بی آگاهی فروشنده هر تغییر یا اصلاحی رو که در شرایط اعتبار لازم می دونه، بکنه بی نیاز به کسب اجازه و موافقت از فروشنده و برعکس در اعتبارات اسنادی غیرقابل بازگشت اینجور اختیاری واسه خریدار یا بانک وجود نداره و هرگونه تغییر یا اصلاح باید با موافقت فروشنده باشه.
  5. اعتبار اسنادی اتکایی: این نوع از اعتبارات اسنادی از دو اعتبار جدا از هم تشکیل می شه اعتبار اول به نفع فروشنده اول ایجاد می شه که خود اون نمیتونه کالای مورد معامله رو تهیه و ارسال کنه. واسه همین با تکیه به این اعتباری که به نفعش ایجاد شده اعتبار دیگری واسه فروشنده دیگر (فروشنده دوم) ایجاد می شه که اون می تونه کالا رو تهیه و ارسال کنه.
مطلب مرتبط :   تعاریف و نظریه ­های افسردگی از دیدگاه روانشناختی

البته اعتبارات اسنادی انواع دیگری هم داره که بررسی کامل همه اونا در این نوشتار کوتاه ممکن نیس و واسه باخبر شدن از همه اقسام اونا لازمه به منابع تفصیلی این بخش مراجعه کنین اما کاربردی ترین و شناخته شده ترین اونا، همین مواردی بود که به اختصار مطرح شد.

چرا از اعتبارات اسنادی به عنوان یک روش پرداخت در معاملات استفاده می شه؟

همونجوریکه مطرح شد پرداخت، مهم ترین بخش یک معامله و دادوستد رو تشکیل می ده و اگه این پرداختا با حجم بالا باشن یا بین کشورهای مختلف صورت بگیرن، به دلیل ی وجود پاره ای از مشکلات سخت تر خواهند بود. در این بین، روش پرداخت طبق گشایش اعتبار اسنادی (ال سی) به دلیل ی بعضی فایدهایی که داره، مورد توجه دو طرف معامله قرار میگیره. بعضی از مهم ترین ویژگیا و امتیازات این روش پرداخت عبارتند از:

  1. شاید مهم ترین امتیاز این روش پرداختی ایجاد اطمینان و قطعیت در پرداخته بدین معنا که در اون فروشنده اطمینان خاطر پیدا می کنه که وجه اعتبار رو از بانک دریافت می کنن و چون بانک این پرداخت رو تعهد کرده، اگه خریدار قادر به پرداخت مبلغ خرید نباشه، بانک تموم مبلغ یا قسمتی از اونو که پرداخت نشده، می پردازد. واقعا تعهد بانک در اینجور حالتی به جای تعهد شخص قرار میگیره.
  2. در بعضی از اقسام اعتبار اسنادی، امکان بهره مندی از تسهیلات بیشتری واسه فروشنده در برابر اعتبار گشایش یافته ایجاد می شه.
  3. باتوجه به این که در این روش پرداخت چند مرحله واسه گشایش اعتبار و پرداخت پایانی هست، پس در هر مرحله فرصت و امکان بیشتری واسه کنترل و بازرسی کالا و برابری اون با شرایط مقرر و توافق شده بین دو طرف هست. و امکان کنترل تاریخ حمل و تحویل پایانی کالا هم فراهمه.
  4. در این روش از بعضی از مشکلات مثل بُعد فاصله و فرق مکانی خریدار و فروشنده و فرق و بعضی وقتا اختلافات در مقررات پولی و بانکی کشورها جلوگیری می شه و امکان آسون کردن معاملات تجاری به ویژه در میدونای بین المللی فراهم می شه و به دنبال اون حمایت از بخش خصوصی و پیشرفت و رونق کار و کاسبی رو به ارمغان میاره.

در استفاده از روش پرداخت طبق اعتبار اسنادی باید مراقب چه خطراتی بود و چه عواملی رو کنترل کرد؟

با وجود امتیازات خیلی که واسه این روش پرداختی مطرح می شه و تا حدود زیادی مشکلات پرداخت رو حل می کنه اما استفاده از این روش مثل هر روش دیگری مجموعه خطرایی رو هم ممکنه به دنبال داشته باشه. واسه همین لازمه در استفاده از اون دقت کافی شه و در مورد هر معامله با بررسی حولوحوش امر، بهترین روش پرداختی انتخاب شه. بعضی از مهم ترین خطرات استفاده از این روش مربوط می شه به امکان کلاهبرداری یا جعل اسناد مربوط به تحویل کالا یا تغییر و دست کاری در متن خود ال سی که با توجه به این که در مقررات جدید، از راه سامانهای الکترونیکی پولی این تبادلات انجام و کنترل می شه، احتمال مثل این سوءِ استفادها هم کمتر شده. خطر یا خطر دیگری که می تونه مطرح باشه اینه که بعضی وقتا جلوگیری دولتا در شرایط جنگ، تحریما یا مشکلات مربوط به مبادلات ارزی هم ممکنه در فرآیند پرداخت اشکالاتی بسازه؛ پس بهتره موقع استفاده از این روش واسه پرداختا همه شرایط، مورد بررسی بگیره و با توجه به شرایط و احوال موجود بهترین روش پرداختی در معاملات انتخاب شن.


16000تومان

Comments (0):

Write a comment: