ه کرد (بزمی و نرسی، 1391).
از جمله مهمترین هیجانات دارای بار منفی اضطراب است. اضطراب یک احساس منتشر، بسیار ناخوشایند و اغلب مبهم دلواپسی است که معمولاً با علائم دستگاه اتونوم همراه می گردد؛ مثل تنگی قفسه ی سینه، طپش قلب، تعریق، سردرد، ناراحتی مختصر معده و بیقراری که با عدم توانایی برای نشستن و یا ایستادن مشخص می شود. مجموع علائمی که هنگام اضطراب وجود دارد، بین افراد متفاوت است (سادوک و سادوک، 2007؛ پورافکاری، 1389). نشانه های اضطراب کودکان و بزرگسالان تقریباً یکی هستند اما تظاهرات آن در سنین مختلف، متفاوت می باشد (شکوهی یکتا و پرند، 1384).
اضطراب و نظایر آن می توانند به نوبه خود مشکلات ابتدایی را تشدید کنند و بر کنش وری و سازش یافتگی کودکان و نوجوانان مبتلا به سرطان تاثیر منفی داشته باشند. به علاوه کودکان بیمار، نیاز به موقعیتی دارند که بتوانند در آن از تردیدها، ترس ها و آنچه نسبت به تجربه بستری شدن در ذهن دارند سخن گفته و هیجان ها و تصورات خود درباره بیماری را بیان کنند (بهروزیان، خواجه موگهی، و ضیایی کجباف, 1392). بزرگسالان از کلمات برای بیان تفکر و صحبت درباره چیزهایی که موجب دلواپسی آن ها می شود استفاده می کنند، درحالیکه برای کودکان بازی حکم کلام را دارد و به نظر می رسد یکی از بهترین روش های موجود برای بیان هیجان باشد. همچنین متخصصان بازی درمانگر امکان مواجهه با نیازهای هیجانی، شک ها و تردیدها را به کودک داده و فرصت دست یافتن به راه هایی برای سازگاری با شرایط بیمارستانی را برای آن ها فراهم می آورند (لندرث، 2002) . بازی درمانی به عنوان یک ارتباط بین فردی پویا، بین کودک و یک درمانگر آموزش دیده در فرایند بازی درمانی توصیف می شود، که رشد یک ارتباط امن را برای کودک تسهیل می نماید، تا کودک بطور کامل خود را بیان کند ( پورتر و هرناندز، 2007).
همچنین، یافته های پژوهش های انجام شده نشان می دهند که بازی یک روش صحیح و درست برای درمان کودک است؛ چرا که کودکان اغلب در بیان شفاهی احساسات خود با مشکل روبرو هستند. از طریق بازی، کودکان می توانند موانع را کاهش دهند و احساسات و عملکردشان را بهتر نشان دهند. از طریق بازی درمانی کودک می تواند مهارت های کنترل خود را بهتر فرا گیرد. بازی درمانی رویکردی با ساختار و مبتنی بر نظریه ی درمان است که فرآیندهای یادگیری و ارتباط طبیعی و بهنجار کودک را پایه ریزی می کند (لندرث ، رای و براتون، 200؛ لندرث ، 2002). در واقع بازی درمانی روشی است که بوسیله ی آن، ابزار طبیعی بیان حالات کودک، یعنی بازی، به عنوان روش درمانی وی بکار برده می شود تا به کودک کمک کند فشارهای احساسی خویش را کنترل کند (باگرلی و پارکر، 2005). بازی باعث ارتباط افکار درونی کودک با دنیای خارجی او می شود و باعث می شود که کودک بتواند اشیای خارجی را تحت کنترل خود درآورد. بازی، به کودک اجازه می دهد تا تجربیات خود، افکار، احساسات و تمایلاتی که برای او تهدید کننده هستند را نشان دهد (وتینگتون و همکاران، 2008؛ به نقل از جلالی، کاراحمدی، مولوی، آقایی، 1390).
اگرچه اکثر تکنیک های بازی درمانی برگرفته از تکنیک های مورد استفادۀ روانکاوان نوفرویدی مثل آنا فروید، ملانی کلاین و دیگران می باشد، اما بازی درمانی رویکردهای متفاوتی دارد که یکی از آنها رویکرد شناختی- رفتاری است و روانشناسان شناختی- رفتاری برای درمان اختلالات کودکان از بازی درمانی استفاده های فراوان نموده اند (شافر، 2002 به نقل از جنتیان، نوری، شفتی، مولوی، سماواتیان، 1387) . این رویکرد با در نظر گرفتن محدودیت های سنی، ویژه ی کودکان خردسال 3 تا 8 سال طراحی شده و در آن به کودکان امکان داده می شود که در اعمال تغییرات درمان بخش خود شرکت داشته و بر مشکلاتشان فائق آیند. برای فهم شناخت درمانی به خردسالان، می توان از عروسک های نمایشی، حیوانات عروسکی، کتاب و دیگر اسباب بازی ها استفاده کرد تا به وسیله ی آن راهبردهای شناختی را دستکاری کرده و الگوهای ذهنی را ارائه داد (دروز، 1389).
بازی درمانی شناختی- رفتاری یک سری فعالیت های سازمان یافته و دارای هدف می باشد که در عین حال به کودک فرصت داده می شود تا به صورت غیر سازمان یافته و خودجوش دست به عمل بزند. این نوع بازی درمانی به صورت رهنمودی، متمرکز بر مشکل و کوتاه مدت می باشد و روابط درمانی که بین درمانگر و درمانجو به وجود می آید، آموزنده و مبتنی بر همکاری، دوستی و اعتماد است. مشاور مهارت های جدید را به کودک آموزش داده و کودک را تشویق می کند و درعین حال روی افکار، احساسات، خیالپردازی ها و محیط کودک متمرکز می شود و از راهبردهای سازگارانه استفاده می کند (تامپسون و رودلف، 1388).
1-2. بیان مساله
تقریبا در 20 سال اخیر، پژوهش های انجام شده توسط بالبی، راتر، اسکیپر، ملامد و دیگران (به نقل از فوسون، مارتین و هالوی،1990) به درک متخصصان از اضطراب وابسته به بیمارستان کمک های زیادی رسانده اند. برای مثال، پریشانی هیجانی در جدایی از والدین و بستری شدن در بیمارستان در کودکان سنین 6 ماه تا 4 سال حداکثر مقدار ممکن است و اضطراب والدین نیز به افزایش اضطراب کودک بستری دامن می زند (فوسون، مارتین و هالوی،1990). در این میان، سرطان اطفال که مشتمل بر گروهی از بدخیمی هاست با تصویر چشم انداز از مرگی زود هنگام به صدمه جبران ناپذیری به عزت نفس و ایجاد انواع اختلالات انطباقی منجر می شود که بدون تردید نشأت گرفته از اضطراب مربوط به آگاهی از مرگ و وضعیت وخامت آمیزی است که در پیش روی کودک قرار گرفته است (زارعپور، افسانه و همکاران، 1388).
در حالیکه تنظیمات و رویه های بیمارستانی بتدریج سبب انباشت اضطراب دوران کودکی می شود (فوسون، مارتین و هالوی، 1990)، نقش بازی در کاهش اضطراب و حالات هیجانی ناخوشایند کودکان انکار ناپذیر است (بزمی و نرسی, 1391). قدرت درمانی نهفته در بازی درمانی به طرق گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد. درمانگران از طریق بازی به کودکانی که مهارت های اجتماعی یا عاطفی شان ضعیف است رفتارهای سازگارانه تری را می آموزند. رابطه حسنه ای که بین درمانگر و کودک در طول جلسله های بازی درمانی شکل می گیرد، تجربه مهمی را که برای درمان لازم است فراهم می آورد. در بازی درمانی، اسباب بازی ها مثل کلمات کودک و بازی زبان کودک است (لندرث، 2002). در این میان، بازی درمانی شناختی-رفتاری با در نظرداشت این پیش فرض که واکنش کودک به یک رویداد متأثر از مضامین و معانی است که به رویداد نسبت می دهد به اصلاح تحریف های معانی و مضامینی در کودک می پردازد که به طور فزاینده اضطراب کودک را دامن می زنند (زارع و احمدی, 1386).
با عنایت به نقش قابل توجه بازی درمانی، از جمله بازی درمانی با شیوه شناختی-رفتاری، در کاهش اضطراب و حالات ناخوشایند کودکان و به رغم استفاده گسترده از بازی درمانگری در درمان مشکلات کودکان، لیکن پژوهش های انجام شده در زمینه تأثیر این شیوه بازی درمانی در کاهش اضطراب کودکان مبتلا به سرطان اندک می باشد و هنوز جایگاه خود را در ایران نه در زمینه بیماری های خانمان براندزی چون سرطان که به طور کلی در حوزه مشکلات کودکان بدست نیاورده است. به همین دلیل پژوهش حاضر در صدد بررسی اثر بخشی بازی درمانی به شیوه شناختی-رفتاری در کاهش اضطراب کودکان مبتلا به سرطان بوده است. علت انتخاب این شیوه بازی درمانی افزایش احساسات مثبت و سطح سازگاری عمومی و نیز آموزش مهارت های رفتاری مناسب و باورها و محتویات شناخت و فرایندهای شناختی است که در مواجهه با بیماری سرطان از جهاتی آشفته و مختل شده اند و نارسایی های شناختی یا تحریف های شناختی را منعکس می سازند (زارع و احمدی, 1386).
بدین ترتیب محقق در پژوهش حاضر به دنبال پاسخگویی به این سؤال بوده است که «آیا بازی درمانی با رویکرد شناختی رفتاری بر کاهش میزان اضطراب کودکان مبتلا به سرطان اثر بخش است؟»
1-3. اهمیت و ضرورت پژوهش
بدون شک کودکان عظیم ترین سرمایه های بشری هستند و اجرای سیاست گذاری های بهداشتی و درمانی دقیق مبتنی بر تأمین سلامت جسمی و روانی آنها الزامی است. یکی از مسائلی که سلامت جسمی و روانی کودکان را تهدید می کند، ابتلا به بیماری های سخت و طولانی مثل سرطان است. بستری شدن کودکان در بیمارستان برای هر فردی خصوصاً کودکان، ناراحت کننده است. جدا شدن از والدین، رویارویی با شرایط ناآشنای بیمارستان و اقدامات درمانی ناخوشایند، منابع اصلی استرس برای کودکان به شمار می روند (کین، 2002).
تجربۀ سرطان و درمان های مربوط به آن، مشکلات روانشناختی جدی را به وجود می آورد و کودکان مبتلا، در طی رویارویی با بیماری، دستخوش پریشانی های جسمانی و عاطفی می شوند (وایت هد، 2006). این کودکان با مشکلات زیادی مواجه می شوند که از آن بین می توان به کاهش اعتماد بنفس و عزت نفس و افزایش هیجانات منفی اشاره کرد (کندال، 2009). از چند بررسی نتیجه گرفته شد که حتی کودکان با حال نسبتاً خوب هم به خوبی از وخامت این بیماری آگاه هستند و ممکن است انتظار مرگ زودهنگام خود را بکشند. که این رویارویی با مرگ به نوبه ی خود می تواند باعث برانگیختن پاسخ های اجتناب ناپذیر اضطرابی در فرد گردد (فرر، 2007). از طرفی بین درد و اضطراب رابطه وجود دارد. بدین معنی که اگر درد افزایش یابد، باعث افزایش اضطراب خواهد شد و بطور مشابه، اگر اضطراب کاهش یابد باعث کاهش درد می شود (مک‌گریث،1990؛ به نقل از وایت هد، 2006). پیامدهای جسمی و روانی ابتلا به بیماری سرطان در چرخه ای معیوب یکدیگر را تقویت کرده و منجر به وخامت حال کودکان مبتلا به سرطان می شوند. از این رو چنانچه بتوان گامی در تضعیف این چرخه برداشت، کمک بزرگی در راستای بهبود شرایط جسمی و روانی این کودکان برداشته شده است.
از آنجا که درمان های موجود برای سرطان بسیار طاقت فرسا هستند نیاز به فنون روان درمانی که به مدیریت درد، تهوع و سایر عوارض جانبی آزارنده به کودکان کمک کند در سال های اخیر در کشورهای پیشرفته به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. پژوهش های رفتاری امکانی از روش های مداخله ای بدون دارو درمانی را فراهم می آورند و از این رو مداخلات درمانی شناختی-رفتاری برای کودکان مبتلا به سرطان از جانب اعضای تیم متخصص و بیماران با پذیرش گسترده ای روبرو شده است و این مداخلات هم اینک جزء خدمات وسیع روان شناختی می باشند که در مراکز سرطان در جوامع پیشرفته به بیماران ارائه می شود. در کنفرانس موافقت عمومی بهداشت جهانی در مورد مدیریت درد سرطان در اطفال، روش های شناختی- رفتاری به عنوان یکی از درمان های اصلی عوارض جانبی در کودکان مبتلا به سرطان شناسایی شده است. توصیه های مشابهی توسط آژانس سیاست گذاری و پژوهشی مراقبت بهداشتی ارائه گشته اند. دلیل پذیرش وسیع روش های شناختی و رفتاری نیز سرعت بالای اثر گذاری مثبت آن بر روی پریشانی و رنج بیمار گزارش شده است. علاوه بر اینکه کاربرد پذیری نسبتاً آسان آن ها و ایجاد احساس کنترل در استفاده از آن ها برای بیمارانی که به شدت احساس آسیب پذیری می کنند امید بخش گزارش شده است (کلوزّی و همکاران، 1995).
بدین ترتیب تلاش برای رسیدن به استانداردهای جهانی در حمایت های روان شناختی از کودکان سرطانی در کشور ضروری می نماید. در عین حال بدلیل کمبود پژوهش های انجام شده در باب اثر بخشی بازی درمانی شناختی-رفتاری در کاهش اضطراب کودکان مبتلا به سرطان، انجام پژوهش هایی که بتوانند به کشف اصول و قواعدی که در رابطه بین بازی درمانی و اثرات آن در میان کودکان مبتلا به سرطان برقرار است کمک کرده و بر گنجینه دانش مربوط به بهداشت کودکان بستری شده در بیمارستان بیافزایند واجب به نظر می رسد. لذا پژوهش حاضر در صدد بوده است تا با شناسایی اثرات بازی درمانی شناختی-رفتاری در کاهش سطح اضطراب کودکان مبتلا به سرطان بستری در بیمارستان و به دنبال آن شناسایی تاثیر بازی درمانی بر افزایش سطح سازگاری عمومی و احساسات مثبت در این کودکان به این مهم کمکی کرده باشد.
1-4. اهداف پژوهش

مطلب مرتبط :   رشته روانشناسی-دانلود پایان نامه در مورد مدیریت منابع انسانی-پایان نامه آماده

هدف اصلی
تعیین اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر میزان اضطراب کودکان مبتلا به سرطان.
1-5. فرضیه ی پژوهش
فرضیه اصلی
بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر میزان اضطراب کودکان مبتلا به سرطان 4 تا 8 ساله تاثیر دارد.
1-6. تعریف نظری و عملی مفاهیم
تعاریف نظری
کودک مبتلا به سرطان. منظور از کودکان مبتلا به سرطان، کودکان مبتلا به انواع سرطان هاست که در این میان سرطان های خون، تومورهای مغزی و سایر بخش های نظام عصبی مرکزی، نوروبلاستوم، تومور ویلمز، لنفوم، رابدومیوسارکوما و رتینوبلاستوم در میان اطفال شایع ترند. تشخیص سرطان در کودکان بسیار دشوار است زیرا علائم تشخیصی در آن ها اغلب با علائم بیماری ها و ناراحتی های رایج و معمول در اطفال هم پوشانی دارد. ناخوشی های مکرر و وجود برآمدگی ها یا کبودی ها ممکن است نشانه اولیه سرطان در کودکان باشد. به طور کلی علائم تشخیصی عبارتند از: برآمدگی یا تورم غیرمعمول، رنگ پریدگی بدون دلیل و فقدان انرژی، کبود شدن به آسانی، درد مداوم در یک نقطه از بدن، لنگیدن، تب بدون علت و بیماری هایی که به طور دائم مداوا نمی شوند و مجددا به دفعات عود می کنند و نیز سردرد مکرر اغلب به همراه استفراغ، تغییرات ناگهانی در چشم یا دید آن و کاهش غیر منتظره و ناگهانی وزن (انجمن سرطان آمریکا، 2013).
اضطراب. اضطراب یک احساس منتشر ناخوشایند و اغلب مبهم دلواپسی است که با یک یا چند احساس و علائم جسمی همراه می گردد. یک علامت هشدار دهنده است و خبر از خطری قریب الوقوع می دهد و شخص را برای مقابله با تهدید آماده می سازد (سادوک و سادوک، 2007).
اضطراب کودکان معمولا به صورت انزوا طلبی (درونی سازی) نشان داده می شود. کودکان از فعالیت هایی که در آن ها به اجبار باید با دیگران معاشرت داشته باشند (مثل مدرسه رفتن) اجتناب می کنند، به والدین و پرستاران خود می چسبند و دایم در صدد جلب توجه آن ها هستند، دوست دارند در خانه بمانند و نشان می دهند که از بعضی مسائل مثل جدا شدن از والدین بشدت می ترسند. کودکان کمتر از بزرگسالان به علائم اضطراب خود فکر می کنند، اما در مقایسه با کودکان غیرافسرده دردهای جسمی بیشتری اعلام می کنند (گنجی، 1392). تجلی اضطراب در سطح شناختی در کودک مضطرب به صورت تمرکز همه افکار و انگیزه ها بر روی رویدادی است که برای او معنادار است و توانایی تمرکز و قدرت حافظه بر اثر اضطراب دچار اختلال می شود. در قلمرو ارتباط کودک مضطرب با دیگران سه نوع رفتار متمایز را نشان می دهد: بازداری، رفتار اجتنابی و وابستگی اضطراب آمیز (دادستان، 1381)
بازی درمانی شناختی-رفتاری. نل (1995) بازی درمانی شناختی رفتاری را به صورت هماهنگ سازی مداخلات رفتاری و شناختی در پارادایم بازی درمانی تعریف می کند. این فرآیند چارچوب نظری مبتنی بر اصول شناختی رفتاری را در درون یک مدل تحولی ایجاد می کند (نل،1995؛ به نقل از صمدی، 1389). در این روش همانند درمان بزرگسالان، بر تأثیر باورها یا نگرش های ناسازگارانه یا ناکارامد تأکید می شود.

مطلب مرتبط :   پایان نامه رشته روانشناسی : سازگاری اجتماعی

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

تعاریف عملیاتی
کودک مبتلا به سرطان. در این پژوهش منظور از کودکان مبتلا به سرطان، کودکان در دامنه ی سنی 4 تا 8 سال هستند که مبتلا به سرطان در مرحله ی پس از تشخیص بودند و در سال 1393 ه. ش. در بیمارستان شفا واقع در شهر اهواز بستری بوده و تحت مراقبت قرار داشتند.
اضطراب. منظور از اضطراب در این پژوهش، عملکرد کودکان در مقیاس اضطراب زانک طراحی شده توسط ویلیام زانک، (1987) است که توسط نمرۀ بدست آمده از این مقیاس مشخص می شود. این مقیاس دارای 20 سؤال چهار گزینه ای در مقیاس لیکرت 1تا4 است و بر مبنای نشانگان بدنی-عاطفی اضطراب تهیه شده است که توسط سرپرست کودک پاسخ داده

Comments (0):

Write a comment: