چرا ربنا پخش نمی شود؟

هنرمندان-امسال هیچ یه از شبکه های رادیویی و تلویزیونی در لحظات قبل از اذان مغرب ربنای شجریان رو پخش نمی کنن و این یعنی نابود کردن بیشتر از ۳۰ سال خاطره مردم یه کشور از درک لحظات الهی افطار ماه های رمضان.

لحظات افطار ماه رمضان امسال با مقدمه چینی های مسوولان شبکه های رادیویی و تلویزیونی دیگه حال و هوای همیشگی رو نداره. امسال هیچ یه از شبکه های رادیویی و تلویزیونی در لحظات قبل از اذان مغرب «ربنا» و مناجات افشاری محمدرضا شجریان رو پخش نمی کنن. و این یعنی نابود کردن بیشتر از ۳۰ سال حس و خاطره مردم یه کشور از درک لحظات الهی افطار ماه های رمضان.

مطمئنا «ربنا »و«مناجات افشاری» شجریان رو میشه جزیی جدانشدنی از ماه مبارک رمضان دونست . این نعمات فارغ از اون که خواننده اون کیست و صاحب چه مواضع سیاسی ای ، ​امروز به حسی مشترک واسه هر ایرونی ای از ماه رمضان در آمده .

تکریم از «ربنا» و «مناجات افشاری» تکریم از حس آسمونی این ماهه و نه خواننده اون . شجریان و مواضع سیاسی اون مخصوصا قابل تامله که در جای خود باید بررسی بشه و استاد آواز ایران باید جواب گوی مواضع و آرایی باشه که در رسانه های بیگانه در سال گذشته بیان داشته اما اگه بخوایم نبود پخش ربنا و مناجات شجریان رو با مواضع سیاسی اون گره بزنیم مطمئنا جنایی در حق مردم و احساس دینی اونا مرتکب شده ایم .

در نظر داشته باشیم که امروز این دو نغمه بسیار بالاتر از خود شجریان و شخصیت و مواضع اونه . مطمئنا نغماتی چون ربنا امروز واسه همه مردم ایران ،​نغماتی آشنا و احساس برانگیزه و تبدیل به نماد رمضان الکریم شده . در حالی که ممکنه بسیاری خواننده اون رو نشناسن که کیست و چه مواضع سیاسی داره .

بیاد بیاریم که در همون سالهای اول انقلاب امام (ره) در بیان نظری حیرت ،​ فیلم گاو رو تایید کردن و اون راستودند در حالی که در همون زمان غلامحسین ساعدی به عنوان نویسنده سناریو اون فیلم در بیرون مرز کشور در اردوگاه اپوزیسیون مشغول به فعالیت علیه نظام بود و کارگردان اون هم به قهر کشور رو ترک گفته بود و د در فرانسه مشغول ساخت فیلمی در باره آرتو رمبو شاعر فرانسوی بود . اما امام (ره) فراغ از مواضع سیاسی صاحبان اثر ،​خود اثر رو ستودند .

امروز «ربنا» و «مناجات افشاری » نه واسه صاحب اثره و نه واسه صدا و سیما .

این دو نغمه در کنار اذان موذن زاده و بسیار دیگه از مناجاتا نماد ماه مبارک رمضان هستن . برخورد سیاسی یقینا برخوردی نکوهیدهه .

تحریم در برابر شکایت

جریان حذف صدای مناجات های شجریان از سال گذشته و پس از انتخابات شروع شد. وقتی که محمدرضا شجریان به خاطر رعایت نکردن حقوق مولف از پخش بی اجازه آثارش از صداوسیما شکایت کرد و بعضی روزنامه ها اون رو «وطن فروش» خوندن. این ماجرا تا ماه مبارک رمضان سال گذشته ادامه داشت. در اون زمان شجریان «ربنا» و «مناجات افشاری» خود رو به ملت ایران تقدیم و تاکید کرد حساب این دو اثر از بقیه آثارش جداست.

اما بعد از این شکایت رسمی این هنرمند از صداوسیما، عده ای از مدیران رادیو و تلویزیون اعلام کردن دیگه حتی ربنای استاد رو هم پخش نمی کنیم. از جمله محمدحسین صوفی، معاون صدا که در واکنشی تند اعلام کرد: «از این پس حتی در ماه رمضان صدای محمدرضا شجریان از شبکه های رادیویی پخش نمی شه.» اون که قبل از این ریاست مرکز موسیقی صداوسیما رو بردوش داشت، سال گذشته در گفت و گو با ایسنا گفت: «واسه تولید بعضی از آثار استاد شجریان سازمان صداوسیما و یه سری های دیگه خود ایشون، هزینه کرده است، با این حال از این پس هیچ یه از این دو دسته آثار از رادیو پخش نمی شه.»

البته چند روز بعد از اعلام عقیده صوفی، زراعتگر، مدیر نظارت و ارزشیابی مرکز موسیقی صداوسیما تلاش کرد عکس العمل تند اون رو کم کنه و اعلام کرد: «تصمیم گیری واسه پخش یا نبود پخش در مورد آثار جور واجور شجریان فرق داره، اما هرگونه تصمیم گیری و مصوبه حقوقی که براساس درخواست این هنرمند در پیش گرفته شه، حتی اگه شامل ادعیه و ربنا هم باشه، موردقبول مرکز موسیقی هم قرار می گیره.»

و پرویز فارسیجانی، دبیر شورای معارف سیما هم با تکذیب محدودیت پخش این اثر از رادیو و تلویزیون، گفت: «نگفته بودم که محدود پخش می شه. منظورم این بود که ربناهای مختلفی با صدای هنرمندان جور واجور پخش می شه که یکی از این کارا به آقای شجریان اختصاص داره. ما ربناهای مختلفی در سازمان داریم و در گذشته هم پخش می شده ولی امسال به خاطر حساسیت زیاد روی آقای شجریان بحث برانگیز بود.»

اون پخش ربناهای جدید در کنار ربنای شجریان رو که روش ای متفاوت با هر سال بود اینجور توجیه کرد: «به هر حال حساسیت هایی از بیرون سازمان نسبت به این موضوع بیان شده بود و ما وظیفه داشتیم تا این حساسیت رو کاهش بدیم.»

ربناهایی که به دل ننشست

دعای ربنای محمدرضا شجریان بالاتر از یه اثر هنریه، این اثری ملی و انگار یادگاری از روزای پرمعنای ماه رمضان و یکی از اجزاء لحظات افطار حساب می شه. اثری که به بهونه هایی مثل شکایت هنرمند یا اعتقادات سیاسی اون نمی توان اون رو از ذهن و روح مردم یه ملت حذف کرد.

روند حذف صدای موندگار افطارهای ماه رمضان از سال گذشته با سفارش دعای ربنا به عده ای از قاریان و مداحان شدت گرفت. دهقان نیری، مدیر شبکه رادیو نوا و مدیرکل اداره نغمات آیینی در توضیح این حرکت اعلام کرد: «تولید ربناهای جدید از قبل در برنامه قرار داشت.» ایشون در ضمن گفتن: «هرچند همه نسبت به ربنای آقای شجریان حسن نوستالژیکی دارن اما واقعیت اینه که صداهای جور واجور و دستگاه های مختلفی هست و ذایقه های مخاطبین ما هم بسیار متنوعه و از طرفی شبکه های جور واجور هم درخواست دارن بتونن آثار متنوعی پخش کنن.»

اینطوری قرار شد از تموم کسائی که اذان گفته ان و در دسترس هستن واسه خوندن «ربنا» دعوت شن که به گفته دهقان نیری بعضی از اون ها به دلیل ناآشنایی با دستگاه ها نمی تونستن ربنا رو بخونن. پس خوانندگان ربناهای سفارشی شامل قاریان و یا خوانندگان آوازهای عرفانی یا مبتهلین بودن. اشخاصی مانند «موذن زاده، استاد سعید طوسی، احمد ابوالقاسمی، کریم منصوری، خانچی، استاد حسن زاده، فروغی، کاظم نداف، وحید عباسی» و تعدادی هم به صورت گروهی بوسیله گروه بشارت و به طرف فردا اجرا شد.

نیری درباره سبک ربنا توضیح داد: «در برنامه ریزی ها مشخص شده بود ربناها در دستگاه های جور واجور تولید شه و متناسب با ذایقه های جور واجور از رسانه پخش شه تا مردم با این صداهای جور واجور آشنا شن. در عین حال، ربناهای جور واجور تولید شده در دستگاه هایی که مناسب مغرب و نیایش باشن اجرا شده ان. چهارگاه، سه گاه، عشیران، رست (مرکب خوانی)، اصفهان، شور (گوشه شور) و ماهور از جمله دستگاه هایی بودن که واسه این منظور تعیین شده بودن و بیست ربنا در این دستگاه ها تولید کردیم.»

ربناهای جدید برخلاف مناجات استاد آواز ایران به دل روزه داران ننشست طوری که فایل صوتی ربنای شجریان در سایت های جور واجور به صورت رایگان عرضه شد تا مردم بتونن لحظات افطار رو به خاطره انگیزی گذشته سپری کنن.

یکی از دلایل پذیرفته نشدن ربناهای سفارشی از طرف مخاطبان ضعف اون ها از نظر موسیقایی و هماهنگ نبودن اون ها با دستگاه های موسیقی ایرونی و گوش و دل ایرانیان بود. داود گنجه ای، مدرس موسیقی، درباره ربناهایی که از سال گذشته پخششان شروع شده است به «خبر» گفت: «ربناهای جدید اصلاً قابل مقایسه با ربنای استاد شجریان نیستن. بدیش اینه این کارا ضعیف هستن و خیلی از خوانندگان اون ها خارج می خونن و صداشون واسه این کار مطلوب نیس و جنسیت این کار رو نداره.»

گنجه ای با تاکید بر این که فقط صدای خوب کافی نیس، گفت: «استاد شجریان علاوه بر این که صدای بسیار خوب و مناسبی واسه اجرای قطعه ربنا دارن، با قرآن، تجوید و الحان قرآنی هم آشنا هستن. این که فقط حجم صدا رو بالا و پایین ببریم به اجرای اثری مثل ربنای استاد شجریان منتهی نمی شه. این کار اصول خودشو داره. من خودم یکی از این کارای جدید رو گوش کردم و دیدم همه اش خارجه و صدای خواننده اش فالشه. در واقع فقط تقلیدی بود از صدا و لحن آقای شجریان، در حالی که حتی صداشون فرکانس لازم رو هم نداشت. این باعث می شه صدا گیرندگی خودشو از دست می دهد و تاثیر لازم رو نمی گذارد.»

قانون نانوشته و دستور غیرکتبی

آواز «ربنا» که در سال ۱۳۵۸ بوسیله محمدرضا شجریان اجرا شد، طبق سنت اجرایی این دعاها روی الحان قرآنی خونده شده. این قطعه از دستگاه «رست» یا «راست» شروع شده و در آخر به دستگاه «عجم» (مثل ماهور) مدلاسیون می شه. آواز ربنا که واقعا می توان اون رو تلاوت آوازی قرآن کریم نامید، بیان آوازی آیات ۱۹۳ و ۱۹۴ سوره مبارکه آل عمرانه.

این نوا حدود ۳۰ ساله نوای مشترک لحظات افطار مردم ایران بوده و طی دو سال گذشته به کلی از صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران به عنوان بزرگترین و تاثیرگذارترین رسانه های قانونی کشور حذف شده.

هیچ کدوم از مدیران رادیو و تلویزیون حاضر به پاسخگویی به «خبر» نیستن و هیچ کدوم به طور قطع پخش نشدن این نوای آسمونی رو دستور رسمی تلقی نمی کنن. انگار قانونی نانوشته مسوولان و برنامه سازان رو از پخش ربنای شجریان منع می کنه.

با این حال، باران صالح علا، جفت و جور کننده برنامه خاص افطار شبکه یه سیما در گفتگو با «خبر» پخش نکردن ربنای استاد شجریان رو در برنامه اش بی منظور اعلام کرد و گفت: «ما در بسته قبل از افطار اسماءالحسنی و نماز رو داریم و هنوز فرصتی واسه پخش ربنای شجریان نداشتیم. اما منعی هم در این مورد نداشتیم و می خواهیم در روزای آینده این اثر مهم رو قبل از اذان مغرب در برنامه مون پخش کنیم.»

منبع:خبرآنلاین

جمع آوری: پایگاه تفریحی آلامتو

ربنا شجریان

Related articles

چرا لاغر شدن سخت است؟

لاغری آسون فقط یه شعاره و شدنی نیس؟ به گزارش آلامتو و به نقل از بدونیم؛ خیلیا می گن کاهش وزن نشدنی و کمی دلسرد کننده س. بیشتر مردم با کم کردن کالری می تونن وزنشون رو کم کنن اما اکثریت اونا دوباره به همون وزن قبلی برمی گردن. دلیلش اینه: بدنمون با گرسنه شدن […]

Learn More

چرا کسی که دوستش داریم مارا آزار میدهد؟

کسی که دوستش دارین همیشهً شما رو ناراحت می کنه؟! اگه فکر میکنین این رفتارای ً به معنی نفرت از شماس دست نگه دارین ، تحقیقات نشون دهنده اون هستش که علاقه زیادتر از اندازه بعضی وقتا می تونه موجبات آسیب به طرف مقابل رو بسازه. این مسئله خیلی عجیب نیس که آدمایی که ما […]

Learn More

چرا نمی توانیم رژیم بگیریم

محققان گامی دیگه به درک این مطلب نزدیک تر شده ان که به چه دلیل افراد نمی تونن رژیم غذایی خود رو نگه دارن.       محققان کالج پزشکی آلبرت انیشتن مطالعه ای رو در مجله سل متابولیزم انتشار دادن که این نظر رو مطرح می کنه که در واقع وقتی که شما رژیم […]

Learn More

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *