چرا تنبیه بدنی کودکان روش تربیتی مناسبی نیست؟

Corporal punishment,تنبیه بدنی کودکان

به گزارش آلامتو و به نقل از سپیده دانایی؛ سال ها پیش وقتی در حال گذروندن واحد روانشناسی تربیتی در مقطع کارشناسی بودم، مبحث جذابی داشتیم تحت این عنوان که «به چه دلیل تنبیه روش مفید بودن در تربیت کودک نیس؟» در این بحث به صورت مفصل مشکلات تنبیه مطرح می شد.

تا همین چندسال پیش اگه می خواستم والدی رو از تنبیه فرزندش بازدارم، حتماً روی مشکلات تنبیه متمرکز می شدم، چون که فکر می کردم بی اطلاعی از مشکلات تنبیه و البته به درد نخوری این روشه که والدین رو به طرف تنبیه و به خاص تنبیه بدنی کودکشون جهت می دهد؛ اما از وقتی در کارگاه های پرورش بچه شرکت کردم و پای حرف های والدین دیگه نشستم و البته از وقتی خودم مادر شدم، فهمیدم داستان چیز دیگه ایه.

در طول این سال ها من والدین بسیاری رو دیدم که می دونستن تنبیه بدنی روشی موثر نیس، اما بازم ازش استفاده می کردن. والدینی که بعد از هر بار به کار گیری این روش تا چندروز غرق احساس گناه می شدن، اما دوباره در بعضی موقعیت ها سراغ همون روش به درد نخور می رفتن. واقعاً به چه دلیل بعضی والدین در تعامل با کودک از تنبیه بدنی استفاده می کنن؟

رفتار خود رو درزمان یه ماه گذشته با بچتون مورد بررسی قرار بدین. در این مدت به اون توهین کرده و فحش داده اید؟ سر اون داد زده و اون رو تحقیر کرده اید؟ اون رو هل داده یا کتک زده اید؟ اگه اینجور رفتارهایی داشته اید، کمی مکث کنین.

تا حالا با خود فکر کرده اید، به چه دلیل با اینکه می دونین کتک زدن بچتون کار درستی نیس یا تحقیر اون مشکلات زیادی به دنبال داره، بازم در زمان عصبانیت اینجور رفتارهایی از شما سر می زند؟ نکنه تنبیه کردن بهره ای عاید والدین می کنه که باعث تکرار این رفتار شده و کنار گذاشتن اون رو سخت می کنه؟

تنبیه راهی واسه کسب آرامش؟

در بیشتر نمونه ها، اگه والدین روی احساسات خود دقیق شن، می تونن متوجه تجربهٔ احساسی غیرمنتظرهٔ بعد از هر بار تنبیه فرزندشون شن. در واقع قبل از شروع احساس گناه در والدین، احساسی به طور کاملً متفاوت با اون تجربه می شه: احساس خلاصی بعد از انتقام! اما دلیل اون چیه؟ والدینی که این گونه هستن، آدمایی سنگدل و خشونت طلب هستن که از آزار بچه خود لذت می برند؟ یا این واکنشی طبیعیه؟ واقعیت اینه که والدینی که دست به تنبیه بچه خود می زنند، حتماً آدم هایی سنگدل و بدطینت نیستن. بعضی وقتا اون ها حتی بسیار دلسوزتر از بقیه هستن. شاید با خود فکر کنین پس واسه چه بچه هاشون تنبیه می کنن؟

واسه جواب به این سؤال می تونیم به چند نکته اشاره کنیم:

  • این والدین وقتی که تحت فشار زیاد بوده و تنش بالایی دارن و رفتارای ناشایست فرزندشون هم اون ها رو کلافه می کنه، بیشتر دست به تنبیه می زنند، چون که تنبیه ممکنه واسه وقتی کوتاه احساس انتقام گرفتن رو در اون ها ارضا کرده و حس رضایت بسازه.
  • در خیلی از مواقع قبل از این که والدین فهمیده باشن که دارن چه می کنن، متوجه می شن که دست روی فرزندشون بلند کرده یا فحش و بد و بیرا نثار اون کرده ان، چون که اون ها به دنبال خلاصی از عصبانیت شدیدی بوده ان که فشار زیادی رو به اون ها تحمیل می کرده.
  • در اون لحظاتی که اون ها تحت فشار شدید بوده و می خواهند در همون لحظه واکنشی به رفتار ناشایست فرزندشون نشون بدن، اولین چیزی که به ذهن شون می رسد همین گونه رفتارهاست.

به نظر می رسد که اگه بتونیم در این سه بخش مدیریت بهتری روی خودمون داشته باشیم، احتمال تنبیه و بدرفتاری با فرزندمون رو هم تا حدّ زیادی کاهش داده ایم.

مواظب فشارهای زندگی باشین

اگه شما سر موضوعات دیگه تحت فشار باشین، احتمال بیشتری داره که زودتر از کوره در برید و به طور بیجا سر بچتون داد بزنین یا دست روی اون بلند کنین؛ چون که تحمل همهٔ ما محدوده.

درسته که خیلی از مسائلی که سطح تنش رو در زندگی شما زیاد می کنن در اختیار شما نیستن؛ اما دست کم کاری که می تونید انجام بدین اینه که واسه کاهش تنش و استرس در برنامهٔ روزمرهٔ خود وقتی رو در نظر بگیرین.

خیلی از والدین هیچ برنامهٔ منظم تفریحی یا آرامش بخشی رو واسه خود تعریف نکرده ان و همین هم باعث می شه استرس و تنش اون ها شدیدا زیاد شه و خیلی راحت با دیدن اشتباه های بچه از کوره در برن و در نتیجه احتمال بدرفتاری اون ها هم افزایش می یابد؛ البته تا صحبت از برنامهٔ تفریحی می شه، خیلی از ادما از کمبود وقت و البته بالابودن هزینه ها شکایت می کنن.

همهٔ این حرف ها درسته؛ اما باور کنین هنوزم فعالیت هایی هستن که با هزینهٔ پایین می تونن به ما کمک کنن تا سطح تنش رو در خودمون کم کنیم، کارایی مانند کاشتن چند گل تو یه گلدان و صرف وقت هر روزه واسه اون ها، نوشیدن یه لیوان چای همراه با گوش دادن به نوایی آروم مانند صدای پرندگان یا صدای آب ضبط شده، آماده کردن فضایی واسه غذای پرندگان در پشت پنجره و تماشای اون ها، برنامهٔ پیاده روی در پارک یا کوه در آخر هفته یا حتی برنامه ریزی واسه یه دوش آب گرم. یادتون باشه این که شما کاری رو به این قصد انجام بدین که تنش خود رو کم می کنین، ممکنه به شما کمک کنه تا احساس بهتری داشته باشین و البته عکس العمل های انفجاری و تکانشی شما کاهش پیدا می کنه؛ چراکه شما به صورت غیرمستقیم به خود این پیغام رو داده اید که فرد مهم و با ارزشی هستین و البته چی بیشتر از این ممکنه در این روزای پرتنش حال شما رو بهتر کنه!

واسه خود زمان بخرین

خیلی از والدین هنوز نمی دانند چه طور می تونن در بالاترین درجه عصبانیت خود رو آروم کنن. در واقع در این گروه از والدین، تنبیه فرزندان روشی واسه انتقام گرفتن و البته آروم شدن حساب می شه و کوتاه ترین راهیه که ممکنه به اون ها کمک کنه تا دوباره آروم شن.

همهٔ ما در زندگی تحت فشارهای جور واجور هستیم و عصبانی شدن مسئله ای طبیعیه؛ اما اگه لیستی از کارایی جفت و جور کنین که ممکنه در وقتی کوتاه شما رو تا حدّی آروم کنه و از اون لیست در زمان عصبانیت بهره بگیرین، می تونید تا حدّ زیادی مانع تکرار رفتارای آسیب زننده به بچتون شید، کارایی مثل رفتن داخل اتاق و نگاه به تابلوی زیبایی که در اون جا دارین، نوشیدن آب، رفتن داخل تراس واسه چندثانیه، بستن چشم ها و شمردن تا پنج. یادتون باشه یکی از فواید مهم انجام اینجور کارایی، خرید زمان واسه شماس.

در واقع شما با انجام کارایی که ممکنه تنها کمی به شما آرامش بده، بین احساس عصبانیت شدید خود و انجام عکس العمل به قدر چند ثانیه فاصله می اندازید، چند ثانیه ای که در خیلی از مواقع ممکنه به شما کمک کنه تا گزینهٔ بهتری رو جانشین تنبیه بدنی کنین.

گزینه های دیگه رو همیشگی یادآوری کنین

در واقع خیلی از رفتارای تنبیهی والدین نه برنامه ریزی شده که به صورت انفجاری و ناگهانیه. این بیشتر در آدمایی دیده می شه که خود تجربهٔ تنبیه شدن در کودکی رو داشته ان. در واقع تو ذهن اون ها تنبیه یه گزینه حساب می شه، هر چند خود در گذشته از اون آسیب دیده ان. در واقع به صورت خودکار تو ذهن این افراد، روش تربیتی تنبیه بدنی یا تحقیر کلامی، روشی با اولویت بالاست.

در زمان آرامش لیستی از فعالیت های جانشین واسه کاهش رفتارای ناشایست بچتون و البته در کنار اون، لیستی واسه تقویت رفتارای شایستهٔ بچتون جفت و جور کنین. این لیست رو حتماً جایی یادداشت کنین که بتونین هر روز اون رو ببینین. با کمک این لیست شما می تونید دربارهٔ عکس العمل های احتمالی در برابر رفتارای ناشایست بچتون برنامه ریزی قبلی داشته باشین و حتی با اون در این باره صحبت کنین.

مثلا در صورت تکرارِ پرت کردن وسایل، لازمه به مدت یه دقیقه روی صندلی در سکوت کامل بشینه یا در صورت خراب کردن وسیله ای در خونه از روی بی مبالاتی و استفاده غلط، از پول توجیبی اون واسه تعمیر یا خرید دوبارهٔ اون استفاده کنین. مزیت مهم صحبت با بچه در یه همچین موقعیتی اینه که می تونید به اون نشون بدید که محرومیت های اون به وجود اومده بوسیله انتخاب اونه و این موضوع لج بازی رو در اون کم می کنه.

نکتهٔ آخر این که اگه در کودکی سابقهٔ کتک خوردن، ناسزاشنیدن یا تحقیر از طرف والدین خود رو دارین، از این تجارب ناخوشایند به عنوان فرصتی خاص بهره بگیرین! چون که شما بهتر از هر کسی می تونید حال بد بچتون رو بعد از شنیدن چند بد و بیرا یا کتک خوردن درک کنین و البته از این موضوع واسه تقویت انگیزهٔ خود در آخر دادن به خشونت تون بهره بگیرین.

چیجوری با فرزندان خود رفتار کنیم؟

اشتباهات مالی خونواده های ایرونی

تربیت بچه سپیده دانایی