تاثیر پذیری ناخودآگاه‌

این اثر پذیری برای شهود به نحوی ناخود آگاه است. گذشت زمان بین زمان تحمل شهادت و زمان ادای شهادت باعث کمرنگ شدن حافظه شاهد گشته و یافته های روانشناسی جنائی نشان می دهد که خاطرات با گذشت زمان ساده تر می شوند یا اینکه در مقوله ای به هم در می آیند و در تکمیل مجدد آن برای یادآوری ذهن متحمل فشار بیشتری می شود و به علت تاثیر بیشتر نقش تداعی اشتباهات بیشتر در آن راه می یابد[1] . از سوی دیگر این یاد آوری جزئیات نا صحیحی را به خاطرات وارد می کند که با قدرتی هر چه تمامتر در حافظه سامان می یابند و از آغاز این لحظه خاطراتی را که بر زبان می آوریم جانشین خاطراتی می شوند که قبلا درک کرده بودیم . اخبار بازتاب داده شده از جرایم رسانه ای شده نمونه ی بارز این خاطرات است و در این گزارش ها ضمن اینکه سعی می شود تمام ابعاد واقعه توصیف شود ، برداشت های شخصی گزارشگران که در این اخبار بیان می شود موجب اختلال در روند یاد آوری این وقایع برای شهود می گردد.

روانشناسان این دو نوع اطلاعات را به واقعه اولی یعنی آنچه مستقیما درک شده و واقعه ی ثانوی یعنی آنچه از قول دیگران شنیده می شود تقسیم می کنند امری که باعث می شود شاهد به طور ناخود آگاه در واقعه ی اولی تغییراتی داده وادراک ساده سمعی خود را به داستانی پیچیده تبدیل کرده ودر آن اطلاعاتی راه یافته اند که از جای دیگر کسب کرده است[2] . با توجه به مطالبی که در خصوص محتوی و ویژگی های اخبار جنائی بیان شد و اینکه اخبار رسانه در خصوص واقعه مجرمانه به نکات فنی بها نداده نشده و به آنها اشاره نمی شود حال آنکه آنچه برای قضات در ادای شهادت مهم است همین نکات فنی است که با توجه به عدم انعکاس آن در رسانه ومرور زمان دستخوش تغییر شده و در حافظه ی  شاهد کمرنگ می گردد و در مقابل اطلاعاتی که در رسانه ها مطرح شده و فاقد ارزش فنی می باشد برجسته شده و کیفیت ادای شهادت را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد، تاثیر این اخبار بر اظهارات شهود غیر قابل انکار می‌گردد.

مطلب مرتبط :   پایان نامه درمورد کلاهبرداری،نقش عنوان مرتکب و کلاهبرداری

 

گفتار دوم : دروغ خود آگاه

روانشناسان علل عمده دروغ های خود آگاه توسط شهود را ترس می دانند به این ترتیب که ترس از خطر می تواند منبع القای شهادت دروغ یا دست کم کتمان باشد . بخصوص شاهد از این می ترسد که در مظان اتهام شرکت در جرم قرار گیرد .[3]این ترس به خصوص زمانی بیشتر می شود که شهود با حضور در دادگاه در مقابل قاضی باید شهادت دهند و قبل از ادای شهادت نیز طبق درک عواقب شهادت شهود به شهود تذکر داده می شود که این امر موجب افزایش ترس از اتهام مشارکت خواهد شد .

در این حالت با توجه به اینکه رسانه های گروهی به بیان گسترده واقعه جرم می پردازند . شهود ممکن است تصور کنند که اگر چیزی بر خلاف محتویات اخبار بگویند به اتهام شهادت تحت تعقیب قرار خواهد گرفت چون گمان می کنند که به اطلاعات رسانه ها بیشتر ا زاطلاعات آنها بها داده می شود[4]. واکنش های مقامات دستگاه قضایی و مصحبه های آن ها و اظهارات قضات دادگاه که افکار عمومی شکل گرفته توسط رسانه ها را به رسمیت می شناسند موجب تقویت این برداشت در شهود می گردد.

همجنین با توجه به تاکید رسانه ها بر جنبه های خاصی از حوادث که باعث جذابیت و جذب مخاطب می گردد و اینکه در مسائل جنائی هیجان انگیز بیشتر طالب اخبارند وکمتر به صحت اخبار اهمیت می دهند بر وضع روانی گواه اثر می گذارند . مولفان آمریکایی پرنوولافتوس (1982) در پی بررسی نظامدار تاثیر جراید بر شهود  به این نتیجه رسید ند که خواندن یک شرح نادرست از رویدادی که فرد شاهد آن بوده است این تمایل را در وی ایجاد می کند تا شهادت خود را با این برداشت جدید که برایش جنبه عمومی دارد منطبق کند[5] .

مطلب مرتبط :   حق آزادی بیان//پایان نامه درباره حقوق متهم

با توجه به اینکه نوشته ها و گزارشات خبرنگاران برداشت های خود از حادثه واقع شده است واز اقبال و توجه عمومی قابل توجهی نیز برخوردار است و در جامعه عمومیت یافته و شایع می شود به راحتی بر اظهارات و خاطرات شهود تاثیر گذاشته و شاهد یا مطلع سعی خواهد کرد که اظهارات خود را با آن منطبق کند .

 

 [1] ویلا ، التا – روانشناسی قضائی جلد اول –– ترجمه مهدی کی نیا – انتشارات مجد – چاپ اول- 1374ص 288

[2]– همان – ص 298

[3] – همان – ص 335

 

[4] – فرهمند ، جعفر – جایگاه رسانه های گروهی در سیاست جنائی -ص 102

 

[5] – دادستان ، پریرخ – روانشناسی جنائی – انتشارات سمت – چاپ اول – 1383 – ص 263

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تاثیر رسانه ای شدن پرونده های کیفری بر رسیدگی قضایی

Comments (0):

Write a comment: