ی به اهمیت حادثه و اینکه گزارش ها منجر به تغییرات قابل اهمیتی نشده اند، حوادث و وقایع را گزارش نمی کنند. در بسیاری از مواقع نیز عدم تمایل به گزارش حوادث و وقایع ناشی از محیط و تنبیه های متعاقب گزارش دهی می باشد که می تواند برای همکاران و گزارش دهنده مضر و آسیب زننده باشد.

خوشبختانه گزارش گیری تنها روش اخذ اطلاعات نیست. کارکنان بهداشتی- درمانی بیمارستان ها از جمله پرستاران، داروسازان، پزشکان و سایر کارکنان منابع بسیار غنی از اطلاعات می باشند. پرونده های بیماران، گزارش های آزمایشگاه، و سایر اطلاعاتی که بصورت روتین در بیمارستان ها اخذ می شوند، به عنوان مستندات ایمنی بیمار کاربرد بسیار دارند(85).
مهمترین ویژگی و عامل موفقیت سیستم های گزارش گیری عدم وجود اقدامات توبیخی پس از گزارش خطا و اشتباهات می باشد .فرد گزارش دهنده و دیگر افراد درگیر نباید در اثر گزارش حوادث و اشتباهات تنبیه شوند، در غیر اینصورت اصولاً حادثه ای گزارش نمی شود. مهمترین عامل برای سیستم های گزارش گیری ملی به منظور حفظ و مصونیت گزارش دهندگان از آسیب و زیان، محرمانه نگهداشتن گزارش ها است. هیچگاه نباید مشخصات بیمار و فرد گزارش دهنده برای شخص ثالثی آشکار شود. محرمانه بودن در سطح سازمان به آشکارسازی اطلاعات در حدی اطلاق می شود که باعث پیگرد قانونی برای فرد خاصی نشود(84).
سیستم گزارش ایمنی بیمار الزامی است که مستقل باشد به نحوی که قدرت مافوق توانایی توبیخ و تنبیه فرد و یا سازمان گزارش دهنده را نداشته باشد. گرچه اتخاذ چنین روشی مابین سازمان های بهداشتی درمانی و آژانس های قانون گذار در نظام دولتی سخت به نظر می رسد، و لیکن برقراری اطمینان و اعتماد در سطح ارائه دهندگان گزارش کافی است. رسالت)ماموریت (بیمارستان ارایه خدمات پزشکی ایمن و اثر بخش25 به مراجعین می باشد(72).
سازمان سلامت جهانی عمل جراحی ایمن را یکی از ضروریات بیمارستان های دوستدار ایمنی بیمار می داند. جراحی ایمن زندگی مردم و بیماران را نجات می دهد و راه ارتقای سلامت مردم را مهیا می سازد. دستیابی به ایمنی در اعمال جراحی در تمامی کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته هدف اساسی در

مراکز و سازمان های بهداشتی درمانی است(75). اهمیت جان انسان ها برای همه جوامع بین المللی روشن است و همه سازمان های اعم از اینکه مرتبط با سلامت باشند یا نه، به سلامتی انسان ها ارزش می نهند. با توجه به تاکید مداوم سازمان سلامت جهانی روی ایمنی بیمار منجر شده که محققان و پژوهشگران میزان ایمنی را در ابعاد مختلف بسنجند و راهکارهایی را ارائه دهند. در این میان ایمنی اعمال جراحی بیشتر مورد توجه محققان به خصوص در کشورهای دیگر قرارگرفته است. سازمان سلامت جهانی برای ایجاد برنامه ایمنی بیمار ابتکار عمل خود را در ارتقای ایمنی جراحی در سراسر جهان به کار گرفت .برای ایجاد یک برنامه ایمنی پزشکی از رویکرد صنعت خطوط هوایی با70 سال تجربه بهره گیری انجام شد. بازرسی فنی هواپیما قبل از پرواز، سال های سال است که در حال انجام است، سازمان سلامت جهانی اعمال جراحی را همانند فرآیند بازرسی فنی هواپیما قبل از پرواز می دانند(76). سازمان سلامت جهانی در سال2009 اعلام داشت که عمل جراحی ایمن موجب پس انداز طول عمر بیماران می شود و کاهش تعداد مرگ و میر جراحی در سراسر جهان تنها با وجود برنامه ایمن و ابزارهای ایمن ساز از قبیل چک لیست ها، کمیته ایمنی و تقویت مهارت جراح و غیره میسر خواهد شد(76).
جراحی بخش جدایی ناپذیر سیستم های مراقبت بهداشتی در سراسر جهان است بصورتی که تخمین زده می شود سالیانه 234 میلیون عمل جراحی انجام می شود(77). مراقبت های جراحی و عوارض احتمالی همراه آن به عنوان بخش قابل توجهی از بار بیماری ها، همواره مورد توجه جامعه بهداشت عمومی جهان قرارگرفته است. در ضمن مراقبت های با کیفیت حق اساسی و جزء لاینفک همه سازمان های ارائه دهنده مراقبت سلامت می باشد. هر بیمار حق دارد از بهترین امکانات و بهترین نوع درمان بهره مند باشد. پیچیده ترین نوع کاردرمانی جراحی است و با این وجود، بیمار حق داشتن محیطی امن و جراحی ایمن را دارد(78).

تاریخچه ایمنی
در ایران اولین بار بحث ایمنی در سال های 1288و1303مطرح شد(89). محیط اتاق عمل، سرشار از خطرات برای جراح و بیمار می باشد. و بنابراین باید ضریب امنیت را بالا برد. پرسنل بایستی از امکانات کاهش خطر و کنترلی خطر، حداکثر استفاده را بنمایند(90).
اتاق عمل، فضایی مملو از خطر برای بیماران و جراحان می باشد. خطرات شامل آتش سوزی، سوختگی شیمیایی، تأثیر مواد هوشبری و قرار گرفتن در معرض مستقیم مواد بیولوژیک می باشد. خطرات سوختگی، آتش سوزی و انفجار مربوط به گازهای بیهوشی می باشد. آتش سوزی اغلب به دلیل جرقه ناشی از الکتریسته ساکن ایجاد می گردد(91). سوختگی ممکن است توسط کوتر یا الکتریسیته ایجاد شود.
عوامل زیان آور محیط اتاق های عمل تاثیر گذار بر ایمنی پرسنل :اشعه های مضر(اشعه X یونیزان، ماورای بنفش)که در تماس طولانی مدت، می توانند سرطان پوست ایجاد نمایند، گازهای هوشبری، مواد شیمیائی و ضدعفونی کننده ها، ویروس ها، باکتری ها که از طریق تنفس و پوست و دستگاه گوارش وارد بدن می شوند، احتراق و خطر برق گرفتگی از دستگاه های موجود در اتاق های عمل، وجود سیلندر های اکسیژن و
گاز N2O و بالاخره وضعیت نامطلوب بدن در هنگام کار و ایستادن به مدت زیاد در اعمال جراحی بلند مدت که سبب نارا
حتی پاها و کمر می شود(88).
همچنین مطالعات افزایش خطر سقط جنین غیرعمدی در میان پرسنل زن اتاق های عمل را نشان می دهد. بسیاری از مطالعات در زمینه اثرات گازهای بیهوش کننده مشخص کرده اند که ممکن است سبب سقط جنین غیرعمدی یا تولد کودک ناقص الخلقه گردد. برخی از مواد شیمیایی استریل کننده مورد استفاده در اتاق های عمل، شامل اکسیداتیلن -فرمالدئید -اکسیدپروپیلن- گلوتارآلدئید- سبب بروز اثرات ژنتیکی و سرطانزایی در حیوانات آزمایشگاهی می گردد(86) .

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژگان کلیدیرضایت از زندگی، همبستگی پیرسون

از نوامبر سال 2003 لغایت جولای سال 2005 میلادی سازمان ملی ایمنی بیمار کشور انگلیس بروز 236 مورد واقعه 26 و اتفاقات نزدیک به خطا 27را در ارتباط با فقدان باندهای شناسایی بیمار و یا باند هایی دارای مشخصات غلط گزارش نموده است.
پژوهش های مبتنی بر جمعیت که در آمریکا، استرالیا، انگلستان، نیوزلند و کانادا انجام شده، نشان می دهند این حوادث و خطرات بین/9 ? تا ?/16 درصد همه پذیرش های بیمارستانی رخ می دهند .این بررسی ها به صورت گذشته نگر و بر پایه مرور اطلاعات بیماران، شامل یادداشت های پزشک، اطلاعات پرستاری و نوع و میزان تجویز دارو انجام شده، بنابراین میزان آنها احتمالاً کمتر از میزان واقعی موجود هستند. تقریباً نیمی از حوادث مضر و ناخواسته گزارش شده در این مطالعات، مربوط به جراحی بوده)بیمار اشتباهی، جراحی اشتباهی و محل اشتباهی جراحی) و گزارش های دارویی، دومین علت شایع حوادث هستند که??درصد تمامی رخدادها را تشکیل می دهند.
پر خطرترین مکان ها، اتاق های عمل و بعد بخش ها می باشند. حداقل نیمی از حوادث گزارش شده در این مطالعات، به نظر قابل پیشگیری می باشند. اگرچه بیشتر این حوادث حداقل آسیب را به بیماران می رسانند، یک سوم آنها عوارض دایمی برجای می گذارند. همچنین، عاقبت حدود ?? درصد حوادث به مرگ بیماران منتهی می شوند. بنابراین به نظر می رسد ایمنی بیماران، یک مشکل عمده سلامت و بهداشت عمومی باشد(92). سازمانی جهانی بهداشت به منظور ارتقای سلامت جامعه با چالش هایی مواجه شده و جهت حل آنها9 راه حل ایمنی بیمار را بشرح ذیل در نظرگرفته است شناسایی صحیح بیماران،

تزریقات ایمن28، رعایت بهداشت دست29، جراحی ایمن30، داروهای با نام و شکل مشابه31، تحویل و تحول صحیح بیماران32، اجتناب از اتصالات ناصحیح، تلفیق دارویی، اطمینان از صحت دارو درمانی در مراحل انتقالی ارایه خدمات(8). انجام پروسیجر صحیح در محل صحیح بدن بیمار: اجرای دستورالعمل بیمار صحیح، محل صحیح، پروسیجر صحیح به طور ویژه در اتاق عمل بسیار با اهمیت است. لذا هم زمان با اجرای پروتکل مذکور در بخش های مختلف درمانی و اتاق عمل رعایت چک لیست جراحی ایمن در اتاق عمل الزامی است(9).
سازمان سلامت جهانی در سال2008 با ارائه چک لیستی اقدام به ارزیابی ایمنی جراحی بیمارستان ها نمود .برنامه ارزیابی نتایج و مراقبت های جراحی 33در یک همکاری با سازمان سلامت جهانی جدیدترین نسخه این چک لیست را طراحی نمود(79). بازرسی فنی هواپیما یکی از مدل های ممیزی در پیشگیری از حوادث ناگوار هوایی است. نقطه شروع چک لیست ایمنی جراحی از این مدل گرفته شده است. صنعت حمل و نقل هوایی نیز برای ممیزی از چک لیست های استاندارد شده استفاده می کند(80).
چک لیست جراحی ایمن
چک لیست جراحی ایمن به اهتمام اتحادیه جهانی ایمنی بیمار34 وابسته به سازمان جهانی بهداشت و با مشارکت متخصصین جراحی، بیهوشی و پرستاران و بیماران از سراسر جهان، به منظور کاهش، اتفاقات ناخواسته معلولیت و مرگ و میر ناشی از اقدامات جراحی بیماران تحت عمل تدوین و تنظیم شده است. در این چک لیست با تأکید ویژه بر سلامت کارکرد دستگاه ها و تجهیزات بیهوشی، ارتقاء اقدامات درمانی و بهبود ارتباطات درون گروهی اعضاء تیم جراحی تلاش شده است تا سلامت و ایمنی بیماران در حین و پس

از اعمال جراحی حفظ گردد .شایان ذکر است که چک لیست جراحی ایمن به منزله ابزار ارتقاء کیفی اعمال جراحی و در جهت کاهش اتفاقات ناخواسته، عوارض و مرگ و میر غیر ضروری ناشی از آن می باشد، و هدف اصلی آن بهبود و ارتقاء فرآیندها، اقدامات درمانی و مراقبتی درجهت افزایش ایمنی بیماران است(93). بکارگیری چک لیست جراحی ایمن، مستلزم تعیین فردی مسئول به عنوان هماهنگ کننده جهت تکمیل چک لیست مزبور می باشد. با توجه به نیروی انسانی موجود در بیمارستان ها و اتاق عمل این نیرو، می تواند پرستار سیرکولار، سوپروایزر اتاق عمل و یا یکی دیگر از اعضای تیم جراحی انتخاب شود.
در تدوین خط مشی و پروتکل” بیمار صحیح، محل صحیح، پروسیجر صحیح” پنج مرحله کلیدی تحت عنوان”پنج گام” در نظرگرفته شده، که به طور مختصر به شرح ذیل است: گام اول اطمینان از اخذ رضایت آگاهانه معتبر: هدف از اخذ رضایت آگاهانه، کسب مجوز جهت انجام مداخلات طبی و جراحی، و اعلام خطرات جسمانی به بیمار می باشد. گام دوم تأیید هویت بیمار: از زمانی که بیمار برای درمان و یا انجام پروسیجری آماده می شود، درگیر اولین مراحل فرآیند پنجگان? ” بیمار صحیح، محل صحیح، پروسیجر صحیح” می گردد که شامل پرسش های: نام کامل بیمار و تاریخ تولد، نوع درمان یا پروسیجر طراحی شده، دلایل انجام روش درمان یا پروسیجر مورد نظر، نشان دادن قسمت و محل عمل یا پروسیجر می باشد. پرستار بایستی پاسخ های بیمار را با مشخصات دستبند شناسایی، فرم رضایت آگاهانه و سایر اطلاعات موجود در پروند? پزشکی او مطابقت دهد. گام سوم علامت گذاری محل عمل جراحی یا پروسیجر ته
اجمی: محل عمل جراحی یا پروسیجر تهاجمی بایستی به صورت کاملاً مطلوب توسط فرد انجام دهند? پروسیجر و یا توسط جراح، نشانه گذاری شود موارد استثناء جهت علامت گذاری محل عمل یا انجام پروسیجر شامل: پروسیجرهای انجام شده بر روی ارگان های خط وسط36 از قبیل: نواحی (Umblical- Anal-Perianal)

مطلب مرتبط :   تحقیق دربارهسطح معنی داری، استان گیلان، مدیران و کارکنان، مدارس دخترانه

در مواردی که محل پروسیجر قابل علامتگذاری نباشد(مثل :دندان(. در کودکان نارس که انجام علامت گذاری می تواند منجر به تاتوی دائمی شود و در نهایت در مواردی که محل انجام پروسیجر، محل اصلی تروما است)محل انجام جراحی(می باشد. گام چهارم بررسی نهایی بیمار در محل انجام پروسیجر یا در اتاق عمل(به منظور بازبینی، تأیید نهایی و صحه گذاری پیش ازعمل). گام پنجم اطمینان از موجود بودن، صحیح بودن و در دسترس بودن تمام مدارک و گرافی های تشخیصی مرتبط(9).
فرآیندهای مرتبط با علامت گذاری محل عمل: محل مورد نظر انسزیون)خط عمل (و یا محل جایگذاری وسیله بایستی به طور کاملاً شفاف نشانه گذاری شود. در صورت وجود چندین عمل یا چندین پروسیجر، مکان هرکدام بایستی به صورت جداگانه علامت گذاری شود. محل های غیر پروسیجر علامت گذاری نشوند. همه ی سطوح درگیر از جمله سطوح جانبی، ساختارهای چندگانه ) از قبیل انگشتان، مچ ها، جراحات) و یا سطوح چندگانه)از قبیل طناب نخاعی(بایستی به طور واضح علامت گذاری شوند. علامت گذاری باید قابل رؤیت و ماندگار باشد به طوری که در هنگام آماده سازی بیمار برای انجام عمل و در زمان پوشاندن محل عمل37 همچنان قابل رؤیت بماند. علامت گذاری بایستی، با یک علامت گذار)مارکر(غیر قابل پاک شدن صورت گیرد(94) .علامت گذاری محل عمل باید به گونه ای باشد که حتی در هنگام تغییر پوزیشن بیمار و یا چرخیدن وی به روی شکم، همچنان برای کلیه اعضاء تیم درمانی قابل رؤیت باشد. علامت گذاری باید در زمان بیداری بیمار و قبل از انتقال وی به اتاق عمل صورت گیرد. جز در موارد اورژانسی، نبایستی بیمار بدون علامت گذاری وارد اتاق عمل شود. نوشتن سمت عمل(راست یا چپ (به طور کامل در همه اسناد بیمار ضروری است. همه ی علائم اختصاری قابل استفاده و نیز روش علامت گذاری باید به تأیید مرکز درمانی رسیده و سپس اطلاع رسانی شود(94).

در چک لیست جراحی ایمن، عمل جراحی به سه مرحله زمانی به شرح ذیل تقسیم می شود: مرحله زمانی قبل از بیهوش نمودن بیمار که تحت عنوان ورود بیمار38 نامیده می شود، مرحله زمانی بعد از بیهوشی بیمار قبل از انجام برش جراحی که زمان انتظار39 نامیده می شود، مرحله زمانی حین و یا دقیقا” پس از بستن زخم بیمار تا خروج بیمار از اتاق عمل که خروج بیمار40 نامیده می شود. در مرحله ورود بیمار، سؤالات مرتبط به این بخش می توانند به صورت کامل در یک وهله و یا گام به گام در طی مراحل زمانی متفاوت تکمیل شود. جهت تکمیل این بخش، حضور متخصص بیهوشی و کارکنان پرستاری ضروری است.
شناسایی بیمار: در این مرحله ضمن پرسش از بیمار، نام و نام خانوادگی، نام اقدام جراحی برنامه ریزی شده، موضع عمل جراحی و برگه رضایت عمل اخذ شده از بیمار را تأئید می نماید. در صورتی که بیمار کودک و یا بیهوش است، تأیید این بخش می تواند با پرسش از یکی از وابستگان درجه یک، همراهان بیمار انجام پذیرد. شایسته است در مورد بیماران اورژانس و یا عدم حضور وابستگان درجه یک، همراهان بیمار، این سؤال بدون جواب گذاشته شود.
علامت گذاری

Comments (0):

Write a comment: