مفهوم کودک در حقوق داخلی ایران

در تغییراتی که در قانون مجازات اسلامی انجام شد در ماده 146 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 اشاره شد به اینکه « افراد نابالغ مسئولیت کیفری ندارند» و ماده 147 همین قانون سن بلوغ را در دختران و پسران، به ترتیب نه و پانزده سال تمام قمری ذکر نمود.

و همچنین ماده 148 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 اشاره کرد در خصوص مسئولیت کیفری افراد نابالغ، بر اساس مقررات این قانون (قانون مجازات اسلامی مصوب 92)، اقدامات تامینی و تربیتی اعمال می شود. قانون مدنی نیز به پیروی از قول مشهور فقهای امامیه در تبصره 1 ماده 1210 قانون مدنی سن بلوغ را در پسر 15 سال تمام قمری و در دختر 9 سال تمام قمری می دانست.

بنابراین در نظام حقوقی ایران منظور از طفل کسی است که به بلوغ جنسی نرسیده است و ملاک تعیین بلوغ جنسی میزان سن در افراد است که در مورد پسران 15 سال و در مورد دختران 9 سال تمام است. این در حالی است که قانون قبل از انقلاب اسلامی بین سن مسئولیت کیفری در حقوق جزا و سن نکاح که موضوع حقوق مدنی بود قائل به تفکیک بوده است.[1]

در اصطلاح حقوقی، صغیر به کسی گفته می شود که از نظر سن به نمو جسمانی و روحی لازم برای زندگانی اجتماعی نرسیده است.[2]

به طور کلی قانونگذار ایران سن 18 سالگی را ملاک مسئولیت قرار داده و بین دختر و پسر تفاوت قائل نشده است اگر چه سن مذکور در مسائل مختلف حقوقی و سیاسی یکسان نیست که می توان به موارد زیر اشاره نمود:

مطلب مرتبط :   قرآن و بیان ثبت:/پایان نامه درباره اراضی مزروعی

1-در مورد اخذ پروانه رانندگی، پایان کودکی 18 سالگی است و کسی حق درخواست گواهینامه را دارد که 18 سال تمام داشته باشد.

2- قانون اجازه افتتاح حساب پس انداز زمانی به صاحب حساب حق می دهد که از وجوه سپرده خود برداشت نماید که به سن 18 سالگی رسیده باشند.

3- مواد 6و 7 و 49 قانون ثبت احوال ، سن 18 سالگی را برای ذکور و اناث به عنوان سن کبر قانونی می شناسد.

4- در استخدام دولتی پایان کودکی 18 سالگی است و مطابق مقررات ماده 14 قانون استخدام کشوری، حداقل سن برای استخدام اناث و ذکور 18 سال و حداکثر 40 سالگی است.

5- به موجب ماده 5 آیین نامه استخدامی کارکنان مجلس شورای اسلامی مصوب 1362، برای ورود به خدمت مجلس شورای اسلامی ، داشتن حداقل 18 سال ضروری است.

6- در مورد ازدواج پایان کودکی همان بلوغ، یعنی 9 سال تمام قمری برای دختر و 15 سال تمام قمری برای پسر می باشد. ماده 1041 قانون مدنی مقرر می دارد : «نکاح قبل از بلوغ ممنوع می باشد»

البته ذکر این موضوع قابل اهمیت است که در مورد دختری که هنوز شوهر نکرده اگر چه به سن بلوغ هم رسیده باشد ازدواج وی منوط به اجازه پدر یا جد پدری است اما چنان چه پدر یا جد پدری  بدون علت از اعطای اجازه مضایقه کنند اجازه او ساقط و دختر می تواند با معرفی کامل فردی که می خواهد با او ازدواج نماید پس از اخذ اجازه از دادگاه به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت این ازدواج اقدام نماید. (ماده 1043 قانون مدنی)

مطلب مرتبط :   پایان نامه برنامه کاهش استرس-تعریف استرس

7- متعاملین باید برای معامله اهلیت داشته باشند. برای اینکه متعاملین اهل محسوب شوند باید بالغ، عاقل و رشید باشند. (مواد 210 و 211 قانون مدنی)

[1] -شاملو، باقر، عدالت کیفری و اطفال،تهران،  انتشارات جنگل،چاپ اول،  1390، ص9

[2] -امامی، سید حسن، حقوق مدنی، انتشارات اسلامیه،  جلد 5، 1343، ص 243

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

کودک آزاری در نظام کیفری ایران

Comments (0):

Write a comment: