مراحل برنامه ریزی

ملاک مهم دیگری که میشه از اون در انتخاب یه روش هدف دار استفاده کرد، توانایی اون استراتژیه در تامین اهداف شرکت با استفاده دست کم از منابع و با جای گذاشتن دست کم مشکلات جانبی. پس طراحی یه طرح اجرایی آزمایشی طرحیه که بتونه دشواریا و مشکلات  احتمالی فراروی مدیران شرکت رو مهم بدونه. این کار باید درسایه توجه به روندهای اجتماعی، صنعت و موقعیت شرکت و برپایه سناریوهای جور واجور انجام شه(هانگر، ۱۳۸۴).

مشکلات

 

 

و در آخر بهترین روش هدف دار ها براساس معیارهای مشخص انتخاب می شه. پروسه به شکل زیر خلاصه می شه:

۱-  ارائه همه روش هدف دار های ممکن

۲-  انتخاب ملاک و فوت وفن مناسب واسه تشخیص بهترین روش هدف دار

۳-  شناسایی بهترین روش هدف دار( پاکدل،  ۱۳۷۹)

بررسی وضعیت هزینه ای و بودجه ای شرکت پخش فراوردهای نفتی در مورد پرداخت کارمزد

فروش و حمل فراورده

خدمت رسانی در مورد عرضه فراوردهای نفتی مخصوصا در بخش حمل و نقل همیشه به عنوان یکی از وظایف مهم دولت شمرده شده. در سیستم الان چرخه سوخت در کشور وظیفه پوشش خدمات رسانی به خواهندگان فراوردهای نفتی رو دوش شرکت پخش فرآورده های نفتیه . به همین خاطر و با در نظر گرفتن مدیریت پخش و حمل فراوردهای نفتی این سازمان ، هرساله بخش بزرگی از بودجه مصوب خود رو به حمل و پخش فراوردهای نفتی و کارمزد به مجاری عرضه تخصیص میده . مطمئنا تحمیل هزینه های سنگین این چنینی بر کارایی ساختار پخش سوخت موثر میشه. بنابر این بازنگری در سیستم عرضه و پرداخت کارمزد علاوه بر صرفه جویی مالی ، در افزایش کارایی عرضه سوخت و بقیه بخشای خدمات رسانی در بخش انرژی هم می تونه اثر داشته باشه .

در این بخش از گزارش به بررسی وضعیت بودجه شرکت پخش و اندازه پرداخت کارمزد واسه فروش فرآورده های نفتی پرداخت می شه ، در واقع این بخش از گزارش به خاطر شناسایی اهمیت موضوع ، به بررسی روند کارمزد پرداختی واسه بنزین و نفت گاز پرداخت می شه .

بنزین

۲-۲-۱- بررسی روند بودجه شرکت پخش فراورده نفتی

با در نظر گرفتن اهمیت بسیار بالای عرضه سوخت در چرخه انرژی کشور ، هرساله در شرکت پخش بودجه خیلی بالایی به حمل فراورده و پرداخت کارمزد فروش اون اختصاص  پیدا میکنه . با نگاهی به روند بودجه کلی سامزان طی ۱۰ سال گذشته مشاهده می شه که بودجه شرکت پخش و پالایش همیشه روندی صعودی داشته. در واقع با در نظر گرفتن رشد مصرف سوخت و افزایش خدمات رسانی در مزینه عرضه سوخت ، نیاز به افزایش بودجه همیشه احساس شده.

اطلاعات مربوط به بودجه مصوب و کارکرد شرکت پخش و پالایش در جدول ۹ نشون داده شده. در این جدول خوب مشاهده می شه که در بیشتر سالهای مورد بررسی (به جز سال ۱۳۷۹) بودجه سازمان با یه روند صعودی در حال افزایش زیاد شده.

 

 

 

 

 

جدول ۹ : وضعیت بودجه شرکت پخش فراوردهای نفتی طی دوره ۱۳۸۶-۱۳۷۶

 

 

سالبودجه مصوب(میلیون ریال)بودجه کارکرد(میلیون ریال)اندازه رشد هرساله(درصد)
۱۳۷۶۱۰۱٫۷۳۳۱۴۸٫۲۰۵
۱۳۷۷۴۲۴٫۶۳۴۱۵۴٫۲۰۲۰۵/۴
۱۳۷۸۳۱۴٫۳۹۷۳۰۳٫۰۴۰۵۲/۹۶
۱۳۷۹۳۲۴٫۰۹۰۲۹۶٫۴۵۹۱۷/۲-
۱۳۸۰۳۶۹٫۷۹۱۳۹۱٫۱۷۲۹۵/۳۱
۱۳۸۱۴۶۷٫۷۸۵۵۰۸٫۸۳۷۰۸/۳۰
۱۳۸۲۵۶۱٫۳۴۲۶۱۷٫۶۸۲۳۹/۲۱
۱۳۸۳۶۵۱٫۱۵۷۷۱۹٫۷۲۰۵۲/۱۶
۱۳۸۴۱٫۰۱۳٫۳۱۰۹۲۲٫۷۳۲۲۱/۲۸
۱۳۸۵۱٫۳۰۵٫۳۱۰۱٫۳۹۲٫۹۲۱۹۶/۵۰
۱۳۸۶۱٫۴۶۲٫۳۱۸۱٫۶۱۲٫۲۱۲۷۴/۱۵
۱۳۸۷۱٫۹۰۰٫۰۰۰۲٫۱۱۶٫۶۸۲۲۹/۳۱

ماخذ: شرکت پخش فراوردهای نفتی

در واقع این مطئله نشون میده مخارج و هزینه های دولت در مورد عرضه سوخت افزایش سافتهه ، که یکی از دلایل این مطمئنا افزایش درخواست و فروش سوخت بوده. چون که در نتیجه افزایش درخواست ، اندازه کارمزد پرداختی به جایگاهها و هزینه های حمل و نقل فراوردها زیاد می شه . این نشون میده که همگام با افزایش مصرف سوخت ، دولت علاوه بر پرداخت یارانه های بسیار بالا ، هزینه های خدمات رسانی خیلی بالایی رو هم متحمل شده . این روند صعودی بودجه سازمان در شکل ۶ هم خوب نشون داده شده.

شکل ۷- : روند بودجه مصوب و کارکرد شرکت پخش فراورده نفتی

۲-۲-۲- بررسی روند هزینه های انجام شده درهزینه کارمزد فروش

به خاطر روشن شدن بیشتر ابعاد مسئله سهم هزینه های حمل فراورده و کارمزد فروش از کل بودجه طی ۱۰ سال گذشته بررسی شده و یافته های بررسی در شکل ۷ نشون داده شده ، بر این پایه مشاهده می شه که طی سالهای گذشته دست کم بیشتر از ۵۰% بودجه سازمان به هزینه های حمل فراورده و پرداخت کارمزد اختصاص پیدا کرده . با این وجود سهم این دو هزینه در کل بودجه کم شده ، در حالی که سهم بقیه هزینه های جاری در بودجه شرکت پخش سالهای گذشته زیاد شده . اما این نکته مهمه که با وجود کاهش سهم نسبی هزینه های کارمزد و حمل فراورده ، حجم ریالی این دو هزینه درزمان سالهای جور واجور زیاد شده ، که نشون دهنده افزایش بودجه شرکت طی این سالهایه.

این در حالیه که در چرخه عرضه سوخت کشور درآمد چندانی به عنوان ورودی به چرخه مالی شرکت پخش فراوردهای نفتی وارد نمی شه و پس روند صعودی هزینه ها نگرانیا رو بیشتر می کنه . به همین خاطر تغییر عملکرد پرداخت کارمزد و هزینه حمل و در واقع جداسازی اونا از قیمتا فراوردها و اخذ اون از مصرف کنندگان با کم شدن زیادی که در هزینه های شرکت ملی پخش و در کل بودجه دولتی صورت میده ، می تونه این نگرانی راتا حدود زیادی کم کنه.

در ادامه گزارش این بخش به بررسی وضعیت پرداخت کارمزد فروش دو سوخت کلی مصرفی بخش حمل و نقل (بنزین و نفت گاز) پرداخته می شه . در واقع با در نظر گرفتن بالا بودن مصرف این دو فراورده نسبت به بقیه فراوردها در بخش حمل و نقل ، وجود مجاری عرضه کافی به عنوان زیر ساختایی واسه عرضه این دو سوخت از اهمیت قابل توجه ای برخورداره . بدین منظور روند پرداخت کارمزد فروش این دو سوخت به صورت جداگونه بررسی شده تا بشه تا حدودی به یکی از دلایل کمبود جایگاه که مربوط به اندازه کارمزد فروشه ، پی ببره.

بررسی اندازه پرداخت کارمزد طی دوره ده ساله ۸۶-۱۳۷۶ نشون میده که پرداخت کارمزد از دید مقدای روندی شدیدا صعنودی رو طی کرده ، اگر در شکل ۹ هم مشاهده می شه ، این روند صعودی دارای نرخی در حال افزایش درزمان این دوره بوده.

اما با این وجود طی بررسیای انجام شده یکی از دلایل اصلی کمبود جایگاه عرضه در کشور (و نبود سرمایه گذاری لازم در این بخش) پایین بودن اندازه کارمزد فروش و بالطبع پایین بودن درآمد جایگاه عرضه سوخته . این مسئله نشون میده که این روند صعود اندازه کارمزد پرداختی به وجود اومده توسط افزایش مصرف سوخت در کشور بوده و اندازه کارمزد فروش بنزین به طور نسبی طی سالهای گذشته افزایش زیادی نداشته.

سرمایه گذاری

در مورد کارمزد فروش دیگه فراورده کلی کشور یعنی نفت گاز هم تقریباً شرایط مشابهی مشاهده می شه

در مورد این فراورده هم روند کارمزد پرداختی اون یه روند صعودی در حال افزایش بوده . اما با این وجود با بررسی قیمت نفت گاز مشاهده می شه که این افزایش بودجه فقط به دلیل افزایش مصرف نفت گاز و قیمت این فراورده بوده .

در آخر با نگاهی خلاصه به مباحث مطرح شده در این بخش میشه گفت که هر چند کارمزد پرداختی فروش به وسیله شرکت پخش فراوردهای نفتی زیاد شده و باعث تحمیل هزینه های سنگینی بر دوش این سازمان شده ، اما با در نظر گرفتن اینکه اندازه کارمزد بنزین و نفت گاز به صورت بهتری افزایش نیافته و در واقع نسبت کارمزد به قیمت این دور فراورده روندی کاهشی رو تجربه کرده ، انگیزه سرمایه گذاری رو پیش سرمایه گذاران کاهش داده ، به عنوان یکی از عوامل کمبود جایگاه تلقی شده . بنابر این اصلاح ساختار پرداخت کارمزد و افزایش اون به روش بهینه می تونه علاوه بر افزایش انگیزه در ساخته شدن جایگاه ، بار سنگینی مالی پرداخت کارمزد فروش و حمل فراوردها رو از بودجه شرکت پخش و دولت حذف کنه.

علمی