کلاسیک تحلیل تقاضای سفرهای شهری وجود دارد تحلیل رفتار سفرهای بین شهری را امکانپذیر میسازد.
یک شیوه جایگزین برای مدلهای 4مرحله ای استفاده از مدلهای مستقیم تقاضا است که شامل زیر مدلهای تولید سفر،توزیع سفر،شیوه سفر (تفکیک مد به صورت همزمان)و تخصیص است.مشکل اصلی این مدلها ذر آن است که به تعداد زیادی از پارامترهای مختلف نیاز دارد تا بتوان به همه مزایای مذکور دست یافت.اگر تعداد متغیرها افزایش یابد ،کالیبره نمودن مدلهای مستقیم تقاضا دشوار خواهد شد و اگر تعداد متغیرها کم باشد، نتایج حاصل از مدلها از قدرت کافی در پیش بینی تقاضای آینده برخوردار نخواهد بود.چنانچه بتوان بر اساس یک روش علمی تعداد بیشتری از متغیرها را در مدل وارد نمود و فرایند کالیبره نمودن را با موفقیت به پایان رساند میتوان بر مشکل مدلهای مستقیم تقاضای سفرها فائق آمد. لذا با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی ،متدولوژی جدیدی جهت ارزیابی پارامترهای موثر بر تقاضای سفرهای بین شهری جهت به کار گیری در مدلسازی تقاضای سفرها ارائه شده است
( Li, Guilin: 2004,45).
براساس متدولوژی ارائه شده در این تحقیق ،ابتدا تعداد متغیرهای زیادی جهت مدلسازی تقاضای سفرها انتخاب شده، سپس با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی یک الگوی جدید از متغیرها ساخته و آزمایش شده است.پس از اتمام فرایند کاهش ساختار داده ها با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی و حصول نتایج آن ،نسبت به ساخت یک مدل مستقیم تقاضای سفرها به شیوه رگرسیون خطی اقدام گردیده است.(هومن: 1380 ،24)
تحقیقات در زمینه سفرهای بین شهری نیازمند درک اولویت های مورد نظر مسافرین و شرایط به وجود آورنده ی نارضایتی آنان در زمان انتخاب یک مد از بین مدهای موجود یا بالقوه نظیر اتومبیل شخصی، اتوبوس بین شهری، خطوط معمولی راه آهن ،خطوط سریع السیر راه آهن، قطارهای مغناطیسی، و خطوط هوایی است.
استفاده از شیوه های مدلسازی تقاضای سفر جهت شناخت رفتار مسافرین شبکه حمل و نقل و برنامه ریزی ارائه تسهیلات مناسب تر به مسافرین به عنوان یکی از ابزارهای مهم در برنامه ریزی حمل و نقل استراتژیک شبکه کشور میباشد.
مهمترین و متداولترین پارامترهای کلاسیک موثر برایجاد سفرهای بین شهری مسافری را میتوان در مرحله تولید سفر شامل درآمد ، مالکیت اتومبیل ، ساختار خانواده ، بعد خانوار ، ارزش زمین ، تراکم محلهای سکونت و قابلیت دسترسی دانست.
چهار عامل اول از موارد مذکور در بیشتر مطالعات تولید سفر به کار رفته اند. پرکاربردترین عامل در مدلهای جذب سفر، میزان فضای مسقف در دسترس برای فعالیت های صنعتی،تجاری و سایر خدمات است.عامل دیگری که در برخی از مطالعات به کار گرفته شده میزان اشتغال در هر ناحیه است.در تعداد محدودی از مطالعات نیز سعی شده است که از قابلیت دسترسی استفاده شود.
متدولوژی پیشنهادی(استفاده از تکنیک تحلیل عاملی) امکان کنترل پارامترهای بیشتری را در اختیار مدلساز قرار میدهد و نهایتا بر قابلیت اطمینان نتایج حاصل از پیش بینی مدلهای منتج از این پارامترها می افزاید.بدین ترتیب میتوان با به کار گیری متدولوژی پیشنهادی برای ارزیابی عوامل موثر بر تقاضای سفرهای بین شهری در کریدورهای کشور به منظور ایجاد امکان بررسی تاثیر پارامترهای بیشتری در مدلسازی سفرها بسیار مناسب دانست.( افندی زاده و رحیمی:1387، 23)

2-3-11 مولفه های کیفیت و کارایی حمل و نقل عمومی
کیفیت حمل و نقل عمومی جزء اساسی آن به شمار میرود. بنابراین کیفیت و کارآیی سامانه حمل و نقل براساس فاکتورهای متفاوتی شامل کیفیت و کارایی خدمات ارائه شده و خدمات رسانی شرکت های مسئول، بایستی مورد بررسی قرار گیرد . برای مثال از دید سانتوس ویژگیهای حمل ونقل عمومی کارا و مطلوب عبارت است از:
1-دسترسی به سامانه حمل و نقل که براساس طول سفر از مقصد افراد تا ایستگاه و فاصله تا ایستگاه بعدی و از آ نجا به مقصد نهایی تعیین می شود. هر چه این مسیر کوتاهتر باشد ، دسترسی به آن بیشتر خواهد بود و در نتیجه محدوده خدمات رسانی سامانه حمل و نقل افزایش مییابد.
2-زمان سفر، توسط سرعت و نوع مسیر مشخص میشود که به سرعت، فاصله، وضعیت ترافیکی و کیفیت جاده ها بستگی دارد.
3-قابلیت اطمینان، توسط زمانبندی سامانه حمل ونقل تعیین میشود تا تأخیرها به حداقل برسند.
4-فاصله زمانی بین هر وسیله، توسط فاصله بین مسیرهای هر سفر تعیین می شود، استفاده کنندگان بایستی از جدول زمانبندی مطلع شوند.
5-حداکثر ظرفیت استفاده کنندگان، توسط تعداد مسافران در ساعات اوج به ظرفیت وسیله نقلیه تعیین میشود.
6-مشخصات، عمر وسیله، نحوه نگهداری و تکنولوژی آن در ایجاد آسایش مسافران مؤثر است.
7-اطلاعات کافی و تسهیلات خدمات رسانی، مانند ایستگاه های سرپوشیده، اطلاعات زمان بندی و مشخصات ایستگاه ها باید مورد توجه قرار گیرد.
8-تسهیل رفت و آمد یعنی که مسیرها باید طوری طراحی شوند که تمام فضا را تحت پوشش قرار داده و به مسافران حق انتخاب مسیرهای مناسب تر را بدهند. .(Sampaio, Breno Ramos, Neto, Oswaldo Lima and Sampaio, Yony , 2008)
همانطورکه ملاحظه می شود، عوامل متعددی بر افز ایش کارایی و کیفیت یک سامانه حمل و نقل عمومی موثر هستند . اما نکته قابل بررسی در این تحقیق، توجه به میزان رضایت گروههای استفاده کننده از سفر با مترو و عوامل موثر بر این رضایتمندی است . بنابراین هدف خاص این تحقیق نه بررسی عوامل فنی، برنامه ریزانه، اجرایی است که در کیفیت و کارایی مترو موثرند، بلکه
بررسی تاثیر ویژگیهای فردی گروههای استفاده کننده از سامانه مترو شهری تهران بر میزان رضایت از سفر با مترو است (Lancaster,k:1966,125).
استفاده کنندگان با ویژگی های فردی متفاوت، درک متفاوتی از مطلوبیت، ترجیح و رضایت دارند؛ به عبارتی عینک های ذهنی که افراد از پس آن به موضوعات می نگرند، سبب می شود که با دید متفاوتی به موضوعات و محیط اطراف نگاه کنند. بررسی نمونه ها این امکان را می دهد تا ساختار غالب بر ذهن افراد یک جامعه شناسایی شود . بنابراین بررسی تاثیر ویژگی های فردی این امر را ممکن می سازد تا عوامل فردی تاثیرگذار بر رضایت سفر از مترو مشخص شود . برای نمونه، بررسی و تعمق در گزارش ها نشان میدهد به جز مواردی که به طور خاص بر مسئله نیازمندی ها و نحوه استفاده گروه های خاص مانند سالمندان و معلولان تاکید شده است، ویژگی های استفاده کننده از مترو و تاثیر آن بر میزان رضایت از سفر مورد بررسی قرار نگرفته است . بنابراین هدف این مقاله بررسی این موضوع است که آیا رضایت از سفر با مترو تحت تاثیر ویژگی های مانند جنسیت، سن، تحصیلات، شغل، مکان اشتغال، فاصله از ایستگاه مترو است؟ بدین ترتیب نتیجه این بررسی اهمیت توجه به نیازهای گروههای خاص سنی، جنسی و سایر عوامل تاثیرگذار را مشخص مینماید.( علوی : 1382، 82)

مطلب مرتبط :   پایان نامه با کلید واژگانسلامت روان، گروه مرجع، بهداشت روان

2-3-12 اهمیت حمل و نقل پایدار شهری در توسعه پایدار شهری
در توسعه پایدار شهری، تداوم زندگی شهروندان توأم با رفاه اجتماعی و بالندگی مورد توجه است.
در تعریف توسعه پایدار در کمیسیون براتلند در سال 1987 ، آمده است که توسعه پایدار به مفهوم رفع نیاز امروز ، بدون کاهش توانایی آیندگان برای تامین نیازهایشان میباشد. (لقایی و همکاران: 1378،45)
در دیدگاه سازمان های بین المللی ارتقا کیفیت زندگی شهری از طریق حمل و نقل همگون با اقتصاد همساز با محیط زیست و اجتماعی مدار از مهمترین مسائل مدیریت طراحی حمل ونقل شهری است(اردلان:1386،65)
به طور کلی حمل و نقل پایدار براساس بیانیه بانک جهانی (1996) دارای سه رکن اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی است:
1-رکن اقتصادی ومالی شامل مناسب بودن ساختار سازمانی، اقدامات و سرمایه گذاری برای زیرساختهای حمل ونقل میباشد.
2-رکن زیست محیطی و بوم شناسی که شامل بررسی چگونگی سرمایه گذاری برای حمل و نقل و انتخاب اشکال حمل و نقل که بر روی کاهش مصرف انرژی و انتشار آلاینده ها اثر میگذارد، میباشد.
3-رکن اجتماعی که بر کافی بودن دسترسی به خدمات حمل و نقل برای همه اقشار جامعه تاکید دارد.
سیاست حمل و نقل پایدار با اتخاذ استراتژیهایی چون توسعه کیفی و کمی حمل و نقل عمومی، افزایش قابلیت پیاده روی یا افزایش پتانسیل استفاده از سیستمهای غیرموتوری شامل پیاده روی و دوچرخه سواری، مدیریت تقاضای سفر، کاهش استفاده از خودروی شخصی (یا جلوگیری از افزایش استفاده از خودروی شخصی) در کل یا بخشهایی از شهر در اوقات و ایام خاص و ارتقاء فرهنگ ترافیک تحقق مییابند. به عبارتی حمل و نقل پایدار با هدف تحقق به ابعاد مختلف توسعه پایدار شهری برآن است تا بوسیله رویکردهای توسعه حمل و نقل عمومی هم در افزایش کیفیات زیست محیطی موثر بوده و هم در تحقق ابعاد اجتماعی و اقتصادی گام بردارد. به طور کلی یک سیستم حمل ونقل پایدار دارای ویژگیهای زیر است:
-نیاز به دسترسی افراد و جامعه را برای رسیدن به امنیت را در روشی توام با سلامت انسان و بوم فراهم کند.
– نحوه انتخاب سامانه حمل ونقل را پیشنهاد نموده و از اقتصاد پویا حمایت کند.
– مصرف منابع تجدیدناپذیر را به حداقل رسانیده و در حد رسیدن به پایداری محدود کند . اجزاء را بازیافت کند و استفاده از زمین و تولید صدا را به حداقل برساند. .(www.cstctd.org)
مهمترین اهداف و خدمات یک سامانه حم ل و نقل پایدار موارد زیر را دربرمیگیرد
1- تامین حداکثر ایمنی و امنیت قابل اجرا برای زندگی و ساختمانها
2-حمایت از رفاه اقتصادی و کیفیت پایدار زندگی
3-توجه به میراث محیطی برای نسلهای آینده
4-دسترسی عادلانه به سامانه حمل و نقل ملی در مناطق دور افتاده
5-تأمین مناسب دسترسی برای افراد ناتوان بدون هیچ مانعی
6-مشارکت و همکاری با دولت و بخش خصوصی برای تحقق نظام سیاسی حمل و نقل منسجم و هماهنگ
مهمترین راهکارهای تحقق حمل ونقل پایدار عبارتند از : حمل ونقل عمومی، طراحی و برنامه ریزی جزییات برای تردد پیاده و تردد دوچرخه است (جهانشاهلو و همکاران، 1385 ) قابل ذکر ا ست که تلفیقی از راهکارهای ارائه شده نیز می تواند به تحقق چنین رویکردی منجر شود. ( محمدی ، عباس زادگان و رضازاده : 1389 ، 17)
2-3-13 حل مسائل پیش بینی توزیع سفر در شبکه های حمل ونقل با پارامترهای غیر دقیق
برای حل مسائل پیش بینی توزیع سفر در مدل جاذبه موجود ، از روش هیورستیکی استفاده می گردد که روابط بین این پارامترها تواما در نظر گرفته نمی شوند و در نتیجه تعداد مراحل تصحیح و زمان حل افزایش می یابند. در این مقاله مدل ریاضی جدیدی ارائه می گردد که این ضعف روش موجود را برطرف کرده است.از طرف دیگر، در دنیای واقعی ، پارامتر های یک شبکه حمل و نقل از قبیل زمان طی کردن فاصله بین هر دو منطقه را نمی توان به طور دقیق و قطعی یک تعریف نمود ، لذا لازم است زمان طی کردن این فاصله بین هر دو منطقه را بصورت یک بازه زمانی تعریف نمود که این بازه زودترین و دیرترین زمان طی شدن مسافت بین دو منطقه را نشان می دهد لذا در مدل پیشنهادی ،به هر پارامترها یک توزیع امکان تخصیص داده میشود.( Breuss, F. and Egger,P :1999,84)

مطلب مرتبط :   پایان نامه با کلید واژگانروایی، روشهای، عناوین

در این روش ،تعداد سفرهای رد و بدل شده بین هر دو منطقه از رابطه زیر محاسبه می گردد:

در تحلیل کردن روش موجود ، این روش در واقع به دنبال تأمین کردن محدودیتهای ذیل می باشد . مجموع تعداد سفرهای توزیع شده از هر منطقه جذب کننده در شبکه های حمل و نقل باید برابر تعداد سفرهای جذب شده آن منطقه باشد و در ضمن توزیع فراوانی زمان سفر بدست آمده در مدل پیشنهادی برابر توزیع داده شد ه در شبکه برای زمان حال باشد.مشکلات روش موجود عبارتند از:
1- محدودیتهای فوق بطور همزمان و توأم مدنظر قرار نگرفته اند و تأمین کردن هر یک از آنها ، یکی پس از دیگری و بصورت هیورستیک انجام می شود. که به علت وابستگی پارامترهای شبکه به یکدیگر در صورت تأمین کردن یکی از محدودیتهای فوق ، ضمن تلاش برای تأمین کردن محدودیتهای دیگر ، محدودیتهای قبلی دیگر برقرار نخواهد بود . لذا به این دلیل تعداد دفعات تکرار لازم برای دستیابی به این محدودیتها در این روشها ، بالاخص در شبکه های

Comments (0):

Write a comment: