تاریخچه نظام حق العملکاری

واژه حق العمل کار اولین بار در قانون تجارت مصوب سیزدهم اردیبهشت ماه ۱۳۱۱ / مواد ۳۵۷ تا ۳۷۶ ) بازشناسی شده. در ماده(۳۵۷) این قانون حق العمل کار اینجور تعریف شده ” حق العمل کار کسیه که باسم خود ولی بحساب دیگری (آمر) معاملاتی کرده و در مقابل حق العملی دریافت می داره.” این درحالیه که واسه نمونه در ماده( ۳۷۶ ) قانون امور گمرکی (مصوب ۱۳۵۰ش) ” حق العمل کار در گمرک به شخصی ( مثل شخصی یا حقوقی ) میگن که تشریفات گمرکی کالای واسه شخص دیگری رو به وکالت از طرف اون شخص در گمرک بکنه”

هرچند در قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰ در ماده ۱۲۸ حق العمل کار زیر نام « کارگزار گمرکی» در گمرک اینجور تعریف وبازپیکربندی شده ” ماده ۱۲۸- کارگزار گمرکی درگمرک به شخصی میگن که تشریفات گمرکی کالای واسه افراد دیگه رو به وکالت از طرف اونا انجام بده . حدود اختیارات وکیل باید به صورت جدا شده از هم در وکالت نامه رسمی که به وسیله موکل در فرم نمونه ارائه شده به وسیله گمرک ایران تنظیم می شه ، مشخص شه . کارگزار گمرکی  باید پروانه مخصوص از گمرک ایران تحصیل کنه که این پروانه واسه ترخیص کالا از کلیه گمرگای کشور معتبره.” [۱]

در مورد هفتم قانون تجارت( ۱۳۱۱ ) زیر نام حق العمل کاری ( کمیسیون )، در تراز ماده (۳۵۸تا ۳۷۶ ) به مقررات حق العمل کاری ، رعایت مقررات وکالت در مورد حق العمل کاری، آگاهی دادن  اقدامات حق العمل کار بهکارفرما که در قانون بنام « آمر» بیان شده ، ، مکلف نبودن بیمه اموال موضوع معامله از طرف حق العمل کار مگه به دستور« آمر»  ،  تعهد ومسئولیت حق العمل کار در برابر نگهداری کالا و آسیب رسیدن به اون و محفوظ داشتن حق مراجعه بر علیه مسئول حمل و نقل و تعیین اندازه خسارات بحری ( آواری/ Avary ) بوسابل مقتضیه و مواظبت مال التجاره، اجبار حق العمل کار در فروش  مال التجاره به هنگام ترس فساد سریع با اگاهی مدعی العموم یا نماینده اون در محلی که مال التجاره در اونجا هستش ، مسئولیت حق العمل کار در فروش مال التجاره به قیمتی کمتر از دست کم قیمتی که آمر مشخص کرده جدای از موارد خاص با انگیزه پیشگیری ضرر وزیان، ونبود دسترسی به « آمر» ، مسئولیت حق العمل کار در خسارتای احتمالی  برگرفته از کوتاهی دستور « آمر»  ، مسئولیت حق العمل کار در خرید یا فروش مال التجاره به قیمتی کمتر یا بیشتراز قیمت انتخاب شده از طرف« آمر» ونداشتن حق به کار گیری فرق بدست اومده و به حساب آوردن اون در حساب « آمر»  ، مسئولیت حق العمل کار در فروش مال به نسیه یا پیش قسط بدون رضایت « آمر»  وبر عهده گرفتن ضررهای احتمالی ، اندازه حق العمل ودیگر موارد درگیر با این روند، اشاره شده.

الگوی مصرف مدیریت هدف دار

مدیریت هدف دار از چهار عنصر اساسی تشکیل می شه: ۱- بررسی محیطی ۲- تدوین روش هدف دار ۳- اجرای روش هدف دار ۴- آزمایش و کنترل نمودار شماره ۲-۲ چگونگی تعامل فیمابین این چهارعنصر رو نشون میده. مدیریت هم محیط خارجی رو به خاطر کشف فرصتا و تهدیدها و هم محیط داخلی رو به خاطر کشف و درک نقاط قوت و ضعف سازمان بررسی می کنه. عواملی که در آینده شرکت بیشترین تاثیر رو دارن اصطلاحا  عوامل هدف دار  نامیده می شن،  که شامل نقاط ضعف[۲]، نقاط قوت[۳] ، فرصتا[۴] و تهدیدا[۵] هستن( هانگر ۱۳۸۴).

 

نمودار ۲-۱      چهار عنصر مدیریت هدف دار

 

 

 

 

 

بررسی محیطی

قبل از این که یه سازمان بتونه مرحله تدوین رو شروع کنه، باید محیط خارجی خود رو بررسی و پویش کنه تا بتونه فرصتا و تهدیدات بالقوه رو کشف کنه، باید محیط داخلی رو هم جستجو کنه تا بتونه به نقاط قوت و ضعف خود پی ببره. بررسی محیطی یعنی نظارت، آزمایش و نشر اطلاعات به دست اومده مربوط به محیط داخلی و خارجی سازمان میان افراد کلیدی و موثر اون سازمان. بررسی محیطی ابزاریه که شرکت از ان واسه جلوگیری از شوکای هدف دار و تضمین سلامتی دراز مدت اون استفاده میکرد. تحقیقات نشون میده که بین بررسی محیطی و سود شرکت ، رابطه مستقیمی هست(هانگر ، ۱۳۸۴ ).

متغیرهای قابل بررسی درمحیط خارجی

هنگام اجرای بررسی محیطی، مدیران هدف دار در اول باید از خیلی از متغیرهای موجود در محیطای کاری و اجتماعی شرکت آگاه باخبر بشن محیط اجتماعی شامل نیروی کلانیه که مستقیما بر فعالیتای کوتاه مدت سازمان اثر نمی ذاره، بلکه و بیشتر بر تصمیم گیریای دراز مدت اون تاثیر میذاره. این عوامل درنمودارشماره ۲-۳ نشون داده شده و عبارتند از :

  • عوامل یا نیروهای اقتصادی که مبادله مواد، پول، انرژی و اطلاعات رو شدنی می کنه.
  • اقتصادی

  • عوامل یا نیروی تکنولوژیک که راه حلای مشکلات رو ارائه می کنن.
  • راه حل

  • عوامل یا نیروی سیاسی – حقوقی که قدرت رو پخش می کنن و قوانین و مقررات محدود کننده و پشتیبانی کننده رو جفت و جور و ارئه می کنن.
  • عوامل یا نیروی اجتماعی فرهنگی که ارزشا، آداب و رسوم جامعه رو تنظیم و مرتب می کنن.

محیط کاری شامل اون دسته از عناصر یا گروه هاییه که مستقیما بر شرکت تاثیر      میذاره و خود هم از اون تاثیر قبول می کنه. این گروه ها عبارت ان از :

حکومتا، جوامع محلی، عرضه کنندگان، رقبا، مشتریان، بستانکاران، کارکنان، واتحادیهای کارگری[۶]، گروه های ذی نفع خاص و اتحادیهای تجاری[۷]. محیط کاری یه شرکت رو میشه همون صنعتی دونست که شرکت در اون صنعت فعالیت می کنه. کلا هم باید بر محیط اجتماعی و هم بر محیط کاری نظارت کرد تا بشه اون دسته از عوامل هدف دار رو که در موفقیت یا شکست شرکت تاثیر و نقش به سزایی دارن، کشف و شناسایی کرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

متغیرهای داخلی

هنگام موشکافی هر موسسه منابع داخلی و قابلیتا در چهار گروه می تونه بررسی بشه :

موشکافی

  • موشکافی همه سیستم سازمان و ساختار مدیریتی
  • موشکافی وظیفه ای :بازاریابی، تولید، مالی و تحقیق و پیشرفت
  • توانایی انسانی و ظرفیت پیشرفت سازمانی
  • تاثیر دوطرفه و هم افزایی۱ در بین این سه عنصر

تلاش شده این چهار گروه بخش منبع روی شکل۲-۴ نشون داده شه(امیرکبیری ، ۱۳۸۱ ).

 

 

 

 

 

 

[۸]

 

 

 

 

 

 

۵- خانی چهری محمد . قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰ ، تحقیق وتحلیل محتوا، تهران نشر وکیل ۱۳۹۱٫

[۲] – Weakness

[۳] – Strenghths

[۴] – opportunities

[۵] – threats

[۶] – trade unions

[۷] – business unions

 

علمی