آموزش به کمک رایانه

 

مواد آموزش برنامه ای را هم می توان به صورت کتاب ارائه داد ، هم به وسیله ماشین آموزشی و هم توسط رایانه . وقتی از رایانه برای ارائه مواد برنامه ای یا سایر انواع مواد آموزشی استفاده می شود به آن « آموزش به کمک رایانه[1] » گفته می شود .[2]

آموزش به کمک رایانه به شکل های مختلف انجام می گیرد . معمول ترین روش استفاده از کامپیوتر در آموزش ، استفاده از یک پایانه مجهز آموزشی است که در آن یک تلویزیون ، یک صفحه نمایش ، یک ماشین تحریر و یک گوشی وجود دارد . این پایانه آموزشی که در مرکز یادگیری مدرسه یا دانشکده   قرار داده می شود به یک رایانه وصل است که ممکن است در فاصله بسیار دوری از مرکز یادگیری   قرار داشته باشد .

گیج و برلاینر (۱٩٨۴) فواید آموزش به کمک رایانه را به شرح زیر برشمرده اند :

  • اطلاعات مربوط به پاسخ های فرد فرد دانش آموزان در رایانه ذخیره شده و از لحاظ آماری تحلیل می گردند و بلافاصله در پایان کار در اختیار معلم گذاشته می شوند .
  • اطلاعات مربوط به گروه های دانش آموزان نیز به نحو بالا قابل استفاده هستند .
  • با استفاده از یک رایانه و پایانه های متعددی که در فاصله های دور و نزدیک از آن قرار داده می شوند ، می توان به آموزش هزاران دانش آموز اقدام کرد .
  • اطلاعات مربوط به تأخیر در پاسخ دادن دانش آموزان را جمع آوری می کند . این اطلاعات فاصله زمانی بین ارائه هر مطلب و پاسخ دادن دانش آموز را مشخص می نماید .
  • با استفاده از گوشی و تلویزیون ، امکان ارائه مطالب به یادگیرنده به صورت دیداری و شنیداری میسر است .[3]

اگرچه آموزش به کمک رایانه برای انواع مختلف برنا مه های خطی و شاخه ای در مقیاسی وسیع به کار رفته است ، از رایانه برای مقاصد دیگری نیز می توان استفاده کرد . برنامه هایی برای رایانه نوشته شده اند که مطالعه انواع مختلف نظام های سیاسی و اجتماعی را ممکن می سازند ، آزمایش های گوناگون روانشناختی را به نمایش می گذارند ،      آزمایش های مختلف شیمیایی را بدون نیاز به دستکاری مواد یا وسایل انجام می دهند و به مهندسان ، حل مسئله را آموزش می دهند .

در واقع آموزش به کمک رایانه آنقدر پیشرفت کرده است که به باور بسیاری از افراد      می توان به کمک آن هر چیزی را که هر معلم خوب آموزش می دهد ، آموزش داد . حتی موضوعاتی از قبیل فلسفه ، دین ، ارج نهادن به هنر و خلاقیت را می توان به کمک رایانه آموزش داد به شرط آنکه هدف های آموزشی را بتوان به روشنی معین کرد . [4]

مطلب مرتبط :   اقسام اختلال متابولیسم گلوکز(پیش دیابت )

 

موارد متعددی از بهره دهی رایانه در آموزش می توان ذکر کرد که در این جا به چند مورد به اختصار اشاره می نماییم :[5]

 

۱. استفاده از رایانه در تمرین و تکرار مطالب

رایانه با کمک به دانش آموزان در حل تمرین های درسی خویش ، کار معلم را برای نظارت بر دانش آموزان کم می کند . علاوه بر این کارهای معمولی مثل نمره گذاری و ثبت نتایج توسط رایانه انجام می گیرد و سابقه دانش آموزان نیز در حافظه آن نگهداری می شود و در زمان لازم ، از اطلاعات ضبط شده استفاده می گردد . هنگام تمرین چنانچه دانش آموز مرتکب خطا و اشتباه گردد ، رایانه او را متوجه می سازد و امکان آزمایش مجدد را برای او فراهم می آورد . درصورت تکرار اشتباهات از سوی دانش آموز ، رایانه او را به تمرینات کلیدی ارجاع می دهد . این برنامه رایانه ای درست مثل آموزش برنامه ریزی شده است ، پس از هر چند اشتباه ، پاسخ درست داده می شود و فراگیر می تواند متوجه اشتباه خود گردد .

 

٢. آموزش انفرادی

برنامه آموزش انفرادی با تکرار و تمرین تفاوت دارد . در این نوع آموزش ، رایانه محتوای موضوع درسی را به گونه ای دقیق به فراگیر آموزش می دهد . در طرح برنامه رایانه برای منظور فوق ، فرآیند یادگیری تجزیه و تحلیل می شود و اهداف آموزشی               مشخص می گردد .

یکی از نمونه های برنامه های آموزشی رایانه ای ، برنامه آموزش رایانه ای درس ریاضی برنت وود است . این برنامه توسط پاتریک سوپ [6]  در انستیتوی مطالعات ریاضی علوم اجتماعی در دانشگاه استانفورد اجرا شده که حدود ۴٠٠ درس دارد که شامل شمارش اعداد ، جمع و تفریق می گردد و در آموختن ریاضی کلاس اول از آن استفاده می شود .

 

٣. شبیه سازی و بازی رایانه ای

شبیه سازی ها بیانگر موقعیت هایی هستند که معمولا” به لحاظ عدم امکان آموزش واقعی کنار گذاشته می شوند . متخصصان چند سالی است که بر روی کاربردهای مختلف شبیه سازی رایانه ، در ایالات متحده کار می کنند . آنها از شبیه سازی در علوم تجربی و مطالعات اجتماعی تجربه های فراوان       به دست آورده اند . بعضی از این شبیه سازی ها برای غنی کردن تجربه های موجود از فعالیت ها کلاسی به کار می رود و در عین حال بعضی از شبیه سازی ها برای مواردی به کا رگرفته می شود که راه دیگری برای تجربه آنها موجود نیست . در یک برنامه به نام « استرل »[7] از دانش آموزان می خواهند تا کنترل طاعون از طریق ترکیب عامل ضد طاعون و تزریق به گروه عقیم شده در حشرات را       تجربه کنند . برنامه دیگری به نام « پاویل »[8] با آلودگی هوا سر و کار دارد .

مطلب مرتبط :   تجربیات برتر تدریس | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

شبیه سازی ها و بازی ها می توانند دانش آموزان را در تصمیم گیری در لحظه های بحرانی یاری دهند و آنها امکان می یابند فرضیه ها را در شرایط انتزاعی ، امتحان نمایند . در این مورد می توان به پیش بینی توسعه اقتصادی در آینده اشاره کرد . از آنجا که تعدادی متغیرهای اقتصادی به راحتی با رایانه قابلیت محاسبه و کنترل دارند ، برای دانش آموزان این امکان وجود دارد که فرضیه های مختلف اقتصادی را بیازمایند .

 

۴. ذخیره سازی اطلاعات

از موارد دیگر کاربرد رایانه در آموزش ، استفاده از آن در ذخیره سازی اطلاعات است . رایانه می تواند اطلاعاتی نظیر بهره هوشی دانش آموزان ، نمرات درسی ، رتبه ها ،    فعالیت های فوق برنامه و اطلاعات مفید دیگر را در خود ذخیره و نگهداری کند تا در مواقع ضروری از آنها استفاده گردد .

دانش آموزان می توانند از رایانه به عنوان دستگاهی برای حل مسائل درسی خود استفاده نمایند .

 

 

 

 

  1. CAI : Computer – Assisted Instruction

٢. مقدمه ای بر نظریه های یادگیری ، هرگنهان و السون ، ۱٣٧۴

۱. روانشناسی پرورشی ، روانشناسی یادگیری و آموزش ، دکتر علی اکبر سیف ، ۱٣٨۱

۱. مقدمه ای بر نظریه های یادگیری ، هرگنهان و السون ، ۱٣٧۴

٢. آشنایی با کامپیتر و داده پردازی ، لطفعلی بخشی ، ۱٣۶٣

  1. 1. Patric Sop
  2. Sterl
  3. Povil