2 تعریف گردشگری

گردشگری به مجموعه فعالیتی اطلاق می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد . این فرایند شامل هر فعالیتی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد ، اقامت ، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود . همچنین فعالیت هایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد نظیر خرید کالاهای مختلف و تعامل میان میزبان و مهمان را نیز در بر می گیرد . به طور کلی می توان هرگونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحتگر اتفاق می افتد را گردشگری تلقی کرد.(Balaguer,2008,p:887)

این تعریف چهار مرحله از فعالیت مصرف کننده را دربر می گیرد :

  • اقدامات اولیه نظیر کسب اطلاعات ، پرس و جو از اقوام و دوستان ، نگه داری جا یا برنامه ریزی برای یک بازدید روزانه و آماده شدن برای سفر.
  • مسافرت به مقصد و بالعکس که احتمالا شامل توقف شبانه در مسیر نیز می شود .
  • فعالیت هایی که در مقصد انجام میشود و ممکن است به صورت یکنواخت و معین یا بسیار متنوع باشد.

 

  • فعالیت های بعد از سفر نظیر چاپ عکس و گفت و گو و بحث درباره تجارب سفر.

این مراحل متوالی نقطه آغاز خوبی برای تحلیل فعالیت گردشگری هستند و دیدگاه روشنی را درباره چگونگی و دلایل انجام سفر و نقطه نظرهای افراد درباره عوامل با ارزش هر سفر و همچنین نکات مهمی را درباره توانایی یک مقصد در جلب دوباره مشتری پیش روی ما قرار می دهند .همچنین برخی از صاحب نظران ، گردشگری را در قالب یک شبکه مبدا – مقصد مورد بررسی قرار داده اند .  برای مثال تعریفی از پیرس در رابطه با گردشگری را در زیر آورده ایم :گردشگری فعالیتی چند جانبه بوده و از آنجاکه در مراحل مختلف آن از مبدا تا مقصد ، خدمات گوناگونی درخواست و عرضه می شود از لحاظ جغرافیایی نیز پیچیده است . علاوه بر این احتمالا در کشور یا منطقه ای تعداد زیادی مبدا یا مقصد وجود دارد که اغلب آنها دارای هر دو خصوصیت حرکت (مبدا) و پذیرش(مقصد) هستند.(سقایی،1385،ص 21)

 

2- 3  ابعاد مهم گردشگری

احترام به بیگانه و وضع مقررات مناسب آنان از زمان های قدیم مورد توجه بوده است در رم باستان ما قانون اقوام را سراغ داریم که به تنظیم روابط بین شهروندان و خارجیان می پرداخت . گردشگری دارای ابعاد مهمی است که ما باید در وضع قوانین جدید لحاظ کنیم :

مطلب مرتبط :   رابطه اختلال اضطراب اجتماعی، افسردگی اساسی، وسواس فکری- عملی و اختلالات خوردن با اختلال بدشکلی بدن

الف ) بعد اقتصادی : ورود و اقامت جهانگردان باعث ورود ارز و تقویت مالی و اقتصادی کشور مان خواهد بود و هر چه ما در این زمینه فعالتر باشیم و جاذبه های بیشتری را ایجاد نماییم موجب ورود بیشتر گردشگران می شویم آنان با خود ممکن است طرح ها و ایده های مناسبی داشته باشند و یا مشتریان خوبی برای کالاهای ما باشند و یا حتی قصد مشارکت با تاجران ما را داشته با شند .که البته کارشناسان فن بهتر می توانند در این امر به بررسی بپردازند .(زاهدی,1385,ص 43)

ب ) بعد فرهنگی : ورود اتباع خارجی به ایران مو جب تبادل فرهنگی میان ایرانیان و بیگانگان است یعنی آنان با آداب و رسوم و سنن ایرانی آشنا می شوند و نکات مثبت و منفی فرهنگ و تمدن ایرانی را به سرتاسر جهان میرسانند . پس هر چه رابطه مناسبی با آنان داشته باشیم و بتوانیم میزبان خوبی باشیم و مسائل امنیتی را در حفظ و حمایت از گردشگران رعایت نماییم ، این رفتار می تواند پیامد های بسیار ارزنده ای داشته باشد.
ج ) بعد سیاسی : وقتی دولت و حاکمیت ما با وضع قوانین شایسته و متعادل ، چهره ای منطقی تر از خود به نمایش بگذارد و رفتارهایی که در شان یک حاکمیت است از خود نشان دهد و انزجارش را از تروریسم اعلام دارد و با اکثر دولت های منطقی دنیا در ارتباط باشد و حتی بدون ملاحظه مواضع سیاسی دولت های اتباع خارجی جهت رفاه حال جهانگردان بیگانه اقدامات در خور آنان را فراهم آورد و حسن نیت خود را عملا ابراز دارد ، می تواند با هزینه ای اندک اذهان جهانیان را به جانب ایران متوجه سازد تا از ایران چهره ای روشن و شایسته در ذهن داشته باشند و در این صورت هر گونه برچسبهای اتهام آمیز خود به خود از بین می رود (زاهدی،1385،ص44(

 

2 4  تاریخچه گردشگری در جهان و ایران

در طی شصت سال اخیر، گردشگری از رشد چشمگیری برخوردار بوده است ، به طوریکه به یکی از بخشهای اقتصادی با رشدی با سرعت بالا در جهان تبدیل شده است . در طی سالهای  2005- 1950 ، گردشگری بین المللی با نرخ رشد سالانه 5/6 درصد ، از 25 میلیون گردشگر در سال 1950 به 806  میلیون در سال 2005 افزایش یافت . بر اساس پیش بینی های رسمی سازمان جهانی گردشگر [1](UNWTO) تا سال 2020 ، تعداد گردشگر ورودی در سطح جهان به 5/1 میلیارد نفر خواهد رسید (سازمان جهانی گردشگری ، 2004)

مطلب مرتبط :   تجربیات برتر سنجش و ارزشیابی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

ایران ، سرزمینی چهار فصل و با تمدنی چند هزار ساله که از جاذبه های متنوع و منحصر به فرد تاریخی، مذهبی ، فرهنگی ، طبیعی و غیره برخوردار است . به همین دلیل در رتبه بندی جهانی از نظر برخورداری از جاذبه های گردشگری در ردیف ده کشور اول جهان قرار دارد . اما با این وجود هنوز نتوانسته است جایگاه

 

واقعی خود را در دنیا به دست آورد . جدول شماره ( 2-1  ) میزان رشد گردشگران ورودی قبل از انقلاب ، بعد از انقلاب ، طی دوران جنگ و طی سال های برنامه های اول  ، دوم و سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران رانشان می دهد . میزان رشد گردشگران ورودی به ایران در دوران قبل از انقلاب معادل43/15 بود . رخداد وقایعی همچون انقلاب اسلامی ، تغییر حکومت ، اوضاع و احوال سیاسی منطقه ، جنگ ایران وعراق ، باعث شد که طی دوره 1358- 1367، نرخ رشد گردشگران ورودی به کشور دچار سیر نزولی شود و به 18/9- درصد کاهش یابد پس از اتمام جنگ و با آغاز برنامه ی اول توسعه اقتصادی ، اجتماعی ایران (1373-1368) تعداد گردشگران ورودی به ایران به طور متوسط 83/28 درصد در سال رشد یافته است و با تغییری اندک ، در طی برنامه ی سوم توسعه اقتصادیی کشور با کاهشی شدید نسبت به سال های برنامه اول و دوم ، به طور متوسط 74/4 درصد درسال بوده است . (طیبی ،1386،ص86)
جدول 2-1متوسط میزان رشد گردشگران ورودی به ایران

قبل ازانقلاب (1357-1333) 23/15
بعد از انقلاب ودوران جنگ(1367- 1358) 18/9-
برنامه ی اول(1373- 1368) 83/28
برنامه ی دوم(1378- 1374 ) 81/29
برنامه ی سوم (1383-1379 ) 74/4

منبع: سالنامه های آماری کشور طی سالهای 1383-1338

[1] World Tourism Organization