)  مفهوم ارتباط[1]:

ارتباط فرایندی است که از طریق آن «پیامها» صرف نظر از ماهیت آن و وسیله ای که به کار برده می شود از فردی به فرد دیگر انتقال پیدا می کند، و به این ترتیب کنش متقابل امکان پذیر می شود (محسنی، 1379).

شاید بتوان ارتباط را در کلی ترین معنای خود فرآیندی مستلزم انتقال اطلاعات از یک فرستنده به گیرنده تعریف کرد. ازاین تعریف نتیجه می شود که هر ارتباطی مستلزم عناصر مهم زیر است: (الف) فرستنده، یا منبعی که عمل رمز گردانی (ب) پیام مورد انتقال را از طریق (ج) کانالی خاص، (د) به دریافت کننده که پیام را رمز گشایی می کند، انجام می دهد. خصوصیات فرستنده، پیام، کانال و دریافت کننده همگی بر فرایند ارتباط تأثیرات مهمی به جا می گذارند. مثلاً  یک خط تلفنی بعنوان کانال ارتباطی محدودیتهای قیزیکی خاصی دارد (مثلاً نبود نشانه های دیداری )که هنگام استفاده از آن کانال، این محدودیتها استراتژیهای ارتباطی مارا بنحو مشخصی تغییر می دهند. همینطور خصوصیات فرستنده و دریافت کننده (از قبیل پایگاه، قدرت، هوش، علایق مشترک) نیز بر استراتژیهای ارتباطی اتخاذ شده تأثیر می گذارند.

سرانجام طبیعت خود پیام در تعیین نحوۀ ارتباط ما می تواند بسیار مهم باشد: وقتی از آب و هوا سؤال می شود زبان بسیار متفاوتی بکار می رود تا وقتی تقاضای اضافه حقوق می شود. (پی فرگاس[2]، ترجمه بیگی، 1373)

اما تعریف فوق از ارتباط محدودیتهایی نیز دارد. این تعریف مطرح می سازد که ارتباط فرایندی ساده و یکطرفه است، و پیامها بدون اشاره به دنیای اطراف و زنجیرۀ رخدادهای پیشین و مورد انتظار آینده ارسال و دریافت می شوند. سایر نظریه های ارتباط تأکید دارند که ارتباط معمولاً فرایندی پویا و دوطرفه است که طی آن ارسال پیامها و بازبینی طرف مقابل همزمان روی می دهند. بعلاوه تمامی ارتباطات میان فردی تا حدودی متکی به دانش اجتماعی مشترک فرستنده و گیرنده می باشند. به عبارت دیگر پیامها معمولاً فقط در یک محیط اجتماعی تعریف شده و معین مثلاً خانواده، کلاس مدرسه یا یک گروه فرهنگی معنا دارند. جملات رد و بدل شده بین دو جراح مغز، دو قمار باز، یا دو بچه مدرسه ای که کاملاً واضحند ممکن است برای افراد بیرون از این گروهها کاملاً بی معنا باشند. وقتی با یکدیگر در حال ارتباطیم داشتن قدری دانش مشترک را مسلم می دانیم. (پی فرگاس، ترجمه بیگی، 1373)

مطلب مرتبط :   خدمات لوله بازکنی-هزینه لوله بازکنی

لیزینیا (ترجمه ‌مدبرنیا، 1375) ارتباط را اینگونه تعریف کرده است: واکنش متقابل بین دو یا چند نفر که جهت انطباق و یکی کردن فعالیتهایشان، برای رسیدن به هدفی مشترک، پیامهایی را رد و بدل می کنند.

زمانی که از رابطه [3]یا ارتباط صحبت می شود ، سخن از ارتباط دو انسان است که بطور متقابل و دوجانبه بایکدیگر رابطه دارند . منظور از ارتباط این است که مربیان و معلمان احساسات ، انتظارات و نگرش های خود نسبت به دانش آموزان را بیان می کنند و به طور متقابل احساسات ، انتظارات و نگرش های او را درک می کنند و مورد توجه قرار می دهند. (به پژوه، 1375)

آن گاه که انسان برای فردی ارزش قائل شود، با وی از روی علاقه، کنش متقابل برقرار خواهد کرد. طبیعتاً در گذر از کنش متقابل، مکالماتی نیز برقرار خواهد شد. گفتگو از عناصر اصلی کنش متقابل است.گفت و گو بدین معنی است که هر دو طرف حق ابراز عقیده داشته باشند و باید اولاً به افکار طرف مقابل گوش فرا دهند؛ ثانیاً برای استمرارکنش،به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، به خواسته های یکدیگر بی توجه نباشند؛ به عبارت دیگر در بین افراد گفتمان برقرار شود. (منادی، 1384)

ما برای انجام تعامل اجتماعی موفق باید بتوانیم رفتار دیگران را به طرز صحیحی درک، تعبیر و پیش بینی کنیم، و افکار، احساسات و مقاصد خود را به نحو مطلوبی به دیگران ابلاغ کنیم. ما برای عملکرد مناسب در مقام اعضاء اجتماع، باید ا طلاعات زیادی دربارۀ قواعد زندگی اجتماعی بدانیم. (پی فرگاس، ترجمه بیگی، 1373)

مطلب مرتبط :   تجربیات برتر در حوزه سنجش و ارزشیابی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

[1] – Relationship

[2] – Forgas, Joseph P

[3] – Relation